łowe)','Menu created'=>'Menu zostało utworzone','nav menu home labelHome'=>'Strona główna','Create Menu'=>'Utwórz menu','Original: %s'=>'Oryginalnie: %s','Link Relationship (XFN)'=>'Relacje (XFN)','CSS Classes'=>'Klasy CSS','Title Attribute'=>'Atrybut title','Open link in a new tab'=>'Otwórz odnośnik w nowej karcie','Navigation Label'=>'Etykieta nawigacji','Menu Location'=>'Położenie menu','Automatically add new top-level pages to this menu'=>'Automatycznie dodawaj strony najwyższego poziomu','Delete Menu'=>'Usuń menu','Add Items'=>'Dodaj elementy','User Dashboard: %s'=>'Kokpit użytkownika: %s','https://learn.wordpress.org/'=>'https://learn.wordpress.org/','No %1$s was set in the arguments array for the "%2$s" sidebar. Defaulting to "%3$s". Manually set the %1$s to "%3$s" to silence this notice and keep existing sidebar content.'=>'Nie ustawiono wartości %1$s w tablicy argumentów dla panelu bocznego „%2$s”. Użyta zostanie wartość domyślna: „%3$s”. Ustaw wartość argumentu %1$s na „%3$s”, aby ukryć to powiadomienie i zachować obecną zawartość panelu bocznego.','themeChange'=>'Zmień','%1$s response to %2$s'=>'%1$s odpowiedź do %2$s' . "\0" . '%1$s odpowiedzi do %2$s' . "\0" . '%1$s odpowiedzi do %2$s','Customizer'=>'Personalizacja','Could not split shared term.'=>'Nie można podzielić współdzielonego terminu.','Site Preview'=>'Podgląd na żywo','Taxonomy names must be between 1 and 32 characters in length.'=>'Nazwy taksonomii muszą mieć od 1 do 32 znaków.','Detach'=>'Odłącz','Custom Link'=>'Własny odnośnik','Could not find site %1$s. Searched for table %2$s in database %3$s. Is that right?'=>'Nie można znaleźć witryny %1$s. Szukano tabeli %2$s w bazie %3$s. Czy poprawnie?','Howdy USERNAME, Your new account is set up. You can log in with the following information: Username: USERNAME Password: PASSWORD LOGINLINK Thanks! --The Team @ SITE_NAME'=>'Cześć USERNAME, Stworzono Twoje konto. Możesz się zalogować, korzystając z następujących danych: Nazwa użytkownika: USERNAME Hasło: PASSWORD LOGINLINK Dzięki! --Zespół SITE_NAME','Howdy USERNAME, Your new SITE_NAME site has been successfully set up at: BLOG_URL You can log in to the administrator account with the following information: Username: USERNAME Password: PASSWORD Log in here: BLOG_URLwp-login.php We hope you enjoy your new site. Thanks! --The Team @ SITE_NAME'=>'Witaj USERNAME, Twoja nowa witryna, SITE_NAME, została pomyślnie uruchomiona pod adresem: BLOG_URL Możesz zalogować się do panelu administracyjnego, korzystając z następujących danych: Nazwa użytkownika: USERNAME Hasło: PASSWORD Zaloguj się tutaj: BLOG_URLwp-login.php Mamy nadzieję, że będziesz zadowolony ze swojej nowej witryny. Dziękujemy, --Zespół SITE_NAME','Database tables are missing. This means that your host’s database server is not running, WordPress was not installed properly, or someone deleted %s. You really should look at your database now.'=>'Brak tabel bazy danych. Oznacza to, że serwer bazy danych nie działa, WordPress nie został poprawnie zainstalowany lub ktoś usunął %s. Naprawdę należy przyjrzeć się swojej bazie danych.','revision date formatF j, Y @ H:i:s'=>'Y-m-d @ H:i:s','Post type names must be between 1 and 20 characters in length.'=>'Nazwa typu treści musi mieć od 1 do 20 znaków.','Drag and drop to reorder media files.'=>'Przeciągnij i upuść, aby zmienić kolejność plików.','Select Year'=>'Wybierz rok','Select Post'=>'Wybierz wpis','Select Week'=>'Wybierz tydzień','Select Day'=>'Wybierz dzień','No Comments on %s'=>'Brak komentarzy do %s','1 Comment on %s'=>'1 komentarz do %s','Comments Off on %s'=>'Możliwość komentowania %s została wyłączona','The %1$s option is deprecated for the family of %2$s functions. Use the %3$s function instead.'=>'Opcja %1$s jest przestarzała w rodzinie funkcji %2$s. Zamiast tego użyj funkcji %3$s.','The %1$s option is deprecated for the family of %2$s functions. Use the %3$s option instead.'=>'Opcja %1$s jest przestarzała w rodzinie funkcji %2$s. Zamiast tego użyj opcji %3$s.','%1$s Comment on %2$s'=>'%1$s komentarz do %2$s' . "\0" . '%1$s komentarze do %2$s' . "\0" . '%1$s komentarzy do %2$s','Link Text'=>'Treść odnośnika','Theme Details'=>'Szczegóły motywu','themePreviewing:'=>'Podgląd:','Live Preview'=>'Podgląd na żywo','No categories found.'=>'Nie znaleziono żadnej kategorii.','Distraction-free writing mode'=>'Tryb pisania bez rozpraszania','Theme support for %1$s should be registered before the %2$s hook.'=>'Obsługa %1$s w motywie powinna zostać zarejestrowana przed hakiem %2$s.','Widget moved down'=>'Widżet został przesunięty w dół','Widget moved up'=>'Widżet został przesunięty w górę','To move focus to other buttons use Tab or the arrow keys. To return focus to the editor press Escape or use one of the buttons.'=>'Aby przenieść skupienie na inny przycisk wciśnij klawisz Tab lub klawisze ze strzałkami. Aby przenieść je z powrotem do edytora wciśnij klawisz Escape lub użyj jednego z przycisków.','Editor toolbar'=>'Pasek narzędzi edytora','Editor menu (when enabled)'=>'Menu edytora (kiedy jest włączone)','Rich Text Area. Press Alt-Shift-H for help.'=>'Obszar edycji WYSIWYG. Wciśnij Alt-Shift-H, aby uzyskać pomoc','Focus shortcuts:'=>'Skróty do zaznaczania elementów:','Elements path'=>'Ścieżka elementów','The following values do not describe a valid date: month %1$s, day %2$s.'=>'Następujące wartości błędnie określają datę: miesiąc %1$s, dzień %2$s.','You need to pass an array of types.'=>'Należy przekazać tablicę typów.','%s must set a database connection for use with escaping.'=>'%s musi mieć ustawione połączenie z bazą danych, by można było używać eskejpowania.','A term with the name provided already exists in this taxonomy.'=>'Istnieje już taksonomia o takiej nazwie i uproszczonej nazwie.','Comment: %s'=>'Komentarz: %s','nounTrash'=>'Kosz','Edit Selection'=>'Edytuj zaznaczenie','Newer posts'=>'Nowsze wpisy','Older posts'=>'Starsze wpisy','translationsAvailable'=>'Dostępne','Posts navigation'=>'Nawigacja po wpisach','translationsInstalled'=>'Zainstalowano','URL: %s'=>'Adres URL: %s','verbTrash'=>'Przenieś do kosza','You can see all comments on this post here:'=>'Możesz zobaczyć wszystkie komentarze wpisu tutaj:','You can see all pingbacks on this post here:'=>'Możesz zobaczyć wszystkie pingbacki wpisu tutaj:','You can see all trackbacks on this post here:'=>'Możesz zobaczyć wszystkie trackbacki wpisu tutaj:','Author: %s'=>'Autor: %s','post format archive titleStatuses'=>'Statusy','post format archive titleLinks'=>'Odnośniki','post format archive titleVideos'=>'Filmy','post format archive titleQuotes'=>'Cytaty','post format archive titleGalleries'=>'Galerie','post format archive titleImages'=>'Obrazki','post format archive titleAsides'=>'Notatki na marginesie','The following values do not describe a valid date: year %1$s, month %2$s, day %3$s.'=>'Następujące wartości nie określają poprawnej daty: rok %1$s, miesiąc %2$s, dzień %3$s.','Reply to %s'=>'Odpowiedz użytkownikowi %s','Border color'=>'Kolor obramowania','Add to Dictionary'=>'Dodaj do słownika','No alignment'=>'Brak wyrównania','Invalid value %1$s for %2$s. Expected value should be between %3$s and %4$s.'=>'Nieprawidłowa wartość %1$s dla %2$s. Oczekiwano wartości pomiędzy %3$s a %4$s.','horizontal table cell alignmentH Align'=>'Położenie w poziomie','vertical table cell alignmentV Align'=>'Położenie w pionie','post format archive titleChats'=>'Czaty','post format archive titleAudio'=>'Plik dźwiękowy','daily archives date formatF j, Y'=>'Y-m-d','Color'=>'Kolor','Select image'=>'Wybierz obrazek','Choose file'=>'Wybierz plik','Change file'=>'Zmień plik','No file selected'=>'Nie wybrano pliku','No image selected'=>'Nie wybrano obrazka','No color'=>'Nie określaj koloru','Custom color'=>'Własny kolor','label for custom colorCustom...'=>'Własne…','post type general nameMedia'=>'Media','TinyMCE menuFormat'=>'Format','add new from admin barPost'=>'Wpis','list styleDefault'=>'Domyślny','add new from admin barPage'=>'Strona','add new from admin barLink'=>'Odnośnik','You have successfully updated WordPress! Please log back in to see what’s new.'=>'Aktualizacja WordPressa przebiegła poprawnie! Obejrzyj dziennik zmian, żeby zobaczyć co się zmieniło.','You are about to trash these items. \'Cancel\' to stop, \'OK\' to delete.'=>'Zamierzasz przenieść te elementy do kosza. Kliknij „Anuluj”, aby anulować, lub „OK”, aby ją sfinalizować.','Bulk select'=>'Zaznaczanie wielu','missing menu item navigation label(no label)'=>'(brak etykiety)','%s: %l.'=>'%s: %l.','Bitrate'=>'Bitrate','Close uploader'=>'Zamknij panel dodawania plików','Maximum upload file size: %s.'=>'Maksymalna wielkość dodawanych plików: %s.','File size:'=>'Wielkość pliku:','This site is no longer available.'=>'Witryna nie jest już dostępna.','Bitrate:'=>'Bitrate:','Your browser does not support direct access to the clipboard. Please use keyboard shortcuts or your browser’s edit menu instead.'=>'Twoja przeglądarka nie posiada bezpośredniego dostępu do systemowego schowka. Proszę użyć skrótu klawiaturowego lub menu „Edycja” przeglądarki.','Search or use up and down arrow keys to select an item.'=>'Wyszukaj elementy lub użyj klawiszy strzałek w górę i w dół, aby je wybrać.','Edit previous media item'=>'Edytuj poprzednie medium','File name:'=>'Nazwa pliku:','Uploaded on:'=>'Wysłano na serwer:','Dimensions:'=>'Wymiary:','View attachment page'=>'Zobacz stronę załącznika','Bitrate Mode'=>'Tryb przepływności (bitrate)','All dates'=>'Wszystkie daty','Filter by date'=>'Filtruj po dacie','Search media'=>'Szukaj mediów','Filter by type'=>'Filtruj według typu','Edit next media item'=>'Edytuj następny plik','Uploaded by:'=>'Wgrane przez:','Uploaded to:'=>'Wgrano do:','Read more...'=>'Dowiedz się więcej…','Edit more details'=>'Edytuj szczegóły','File type:'=>'Rodzaj pliku:','(Unattached)'=>'(Nie załączono)','You are customizing %s'=>'Personalizujesz %s','Widgets are independent sections of content that can be placed into widgetized areas provided by your theme (commonly called sidebars).'=>'Widżety są niezależnymi obszarami z treścią, które mogą zostać umieszczone w miejscach, w których pozwala na to używany motyw (powszechnie zwanych panelami bocznymi).','Error: The comment could not be saved. Please try again later.'=>'Błąd: komentarz nie mógł zostać zapisany. Proszę spróbować ponownie później.','(WordPress could not establish a secure connection to WordPress.org. Please contact your server administrator.)'=>'(WordPress nie mógł stworzyć bezpiecznego połączenia z WordPress.org. Skontaktuj się z administratorem swojego serwera.)','Shift-click to edit this widget.'=>'Wciśnij klawisz Shift, żeby edytować widżet.','HTML tagAddress'=>'Adres','If you are looking to paste rich content from Microsoft Word, try turning this option off. The editor will clean up text pasted from Word automatically.'=>'Jeśli chcesz wkleić formatowane treści z programu Microsoft Word, spróbuj wyłączyć tę opcję. Edytor powinien automatycznie poprawić wklejany tekst.','Keyboard Shortcuts'=>'Skróty klawiszowe','Error: Cookies are blocked or not supported by your browser. You must enable cookies to use WordPress.'=>'Błąd: pliki ciasteczek są wyłączone lub nie są wspierane przez używaną przeglądarkę. Włącz ciasteczka by używać WordPressa.','Error: Cookies are blocked due to unexpected output. For help, please see this documentation or try the support forums.'=>'Błąd: pliki ciasteczek zostały zablokowane. Więcej na ten temat można przeczytać w dokumentacji lub spróbować na forum.','Display Settings'=>'Ustawienia wyświetlania','table cell alignment attributeNone'=>'Brak','Split table cell'=>'Podziel komórkę','Edit Original'=>'Edytuj oryginał','Artist'=>'Artysta','Album'=>'Album','Genre'=>'Gatunek','Year'=>'Rok','video or audioLength'=>'Długość','Custom Size'=>'Własny rozmiar','Edit audio playlist'=>'Edytuj listę odtwarzania audio','Insert audio playlist'=>'Wstaw listę odtwarzania audio','Add to audio playlist'=>'Dodaj do listy odtwarzania audio','Add to Audio Playlist'=>'Dodaj do listy odtwarzania audio','Image CSS Class'=>'Klasa CSS obrazka','There has been an error cropping your image.'=>'Wystąpił błąd podczas kadrowania obrazka.','Update audio playlist'=>'Aktualizuj listę odtwarzania audio','Image Title Attribute'=>'Tytuł obrazka','Link CSS Class'=>'Klasa CSS odnośnika','← Cancel audio playlist'=>'← Anuluj listę odtwarzania plików dzwiękowych','Advanced Options'=>'Opcje zaawansowane','Font Family'=>'Krój pisma','Font Sizes'=>'Rozmiary liter','Show Video List'=>'Wyświetl listę filmów','TinyMCEHeadings'=>'Nagłówki','Move widgetMove'=>'Przesuń','Set image'=>'Ustaw obrazek','Save and preview changes before publishing them.'=>'Zapisz i podejrzyj zmiany przed publikacją.','Search Widgets'=>'Szukaj widżetów','auto preloadAuto'=>'Automatycznie','Cropping…'=>'Przycinanie…','Tracks (subtitles, captions, descriptions, chapters, or metadata)'=>'Ścieżki (napisy, etykiety, opisy, rozdziały i metadane)','Move to another area…'=>'Przenieś do innego obszaru…','TinyMCEFormats'=>'Formaty','table cell scope attributeScope'=>'Zasięg','TinyMCEBlocks'=>'Bloki','HTML tagDiv'=>'Div','HTML tagPre'=>'Pre','Bulleted list'=>'Lista nieuporządkowana','list styleSquare'=>'Kwadrat','list styleCircle'=>'Koło','list styleDisc'=>'Tarcza','find/replaceReplace'=>'Zastąp','find/replaceNext'=>'Następne','find/replacePrev'=>'Poprzednie','find/replaceWhole words'=>'Cała fraza','find/replaceFind'=>'Znajdź','spellcheckFinish'=>'Zakończ','spellcheckIgnore'=>'Zignoruj','table cellCell'=>'Komórka','table headerHeader'=>'Nagłówek','table footerFooter'=>'Stopka','TinyMCEInsert template'=>'Wstaw szablon','TinyMCETemplates'=>'Szablony','editor buttonShow blocks'=>'Wyświetlaj bloki','Words: %s'=>'Liczba słów: %s','editor buttonRight to left'=>'Od prawej do lewej','editor buttonLeft to right'=>'Od lewej do prawej','TinyMCE menuInsert'=>'Wstaw','TinyMCE menuFile'=>'Plik','TinyMCE menuEdit'=>'Edycja','TinyMCE menuTools'=>'Narzędzia','TinyMCE menuView'=>'Widok','TinyMCE menuTable'=>'Tabela','list styleLower Greek'=>'Małe greckie','list styleLower Alpha'=>'Małe łacińskie','list styleUpper Alpha'=>'Wielkie łacińskie','list styleUpper Roman'=>'Wielkie rzymskie','list styleLower Roman'=>'Małe rzymskie','Link anchors (TinyMCE)Anchors'=>'Kotwice','Link anchor (TinyMCE)Anchor'=>'Kotwica','table bodyBody'=>'Treść','HTML elementsInline'=>'W treści','spellcheckIgnore all'=>'Zignoruj wszystko','find/replaceReplace with'=>'Zamień na','Name of link anchor (TinyMCE)Name'=>'Nazwa','find/replaceReplace all'=>'Zastąp wszystko','Add alternate sources for maximum HTML5 playback'=>'Dodaj alternatywne źródła dla maksymalnej zgodności z HTML5','Video details'=>'Szczegóły filmu','Replace video'=>'Zastąp film','Add subtitles'=>'Dodaj napisy','Create video playlist'=>'Utwórz listę odtwarzania filmów','Edit video playlist'=>'Edytuj listę odtwarzania filmów','Insert video playlist'=>'Wstaw listę odtwarzania','Update video playlist'=>'Zaktualizuj listę','Add to video playlist'=>'Dodaj do listy','Invalid menu ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator menu.','Crop image'=>'Przytnij obrazek','Crop your image'=>'Przytnij obrazek','Skip cropping'=>'Pomiń przycinanie','Select and crop'=>'Zaznacz i przytnij','Cancel edit'=>'Anuluj edycję','Image details'=>'Szczegóły obrazka','Metadata'=>'Metadane','Autoplay'=>'Automatyczne odtwarzanie','Create a new video playlist'=>'Utwórz listę odtwarzania filmów','Create a new playlist'=>'Utwórz listę odtwarzania','Trash'=>'Kosz','Playlist Settings'=>'Ustawienia listy odtwarzania','Search widgetSearch'=>'Wyszukiwanie','Show Artist Name in Tracklist'=>'Wyświetlaj nazwę wykonawcy na liście utworów','Show Tracklist'=>'Wyświetl listę utworów','Back'=>'Powrót','There are no associated subtitles.'=>'Brak przypisanych napisów.','Add audio source'=>'Dodaj źródło dźwięku','Add video source'=>'Dodaj źródło filmu','Poster Image'=>'Plakat','Drag and drop to reorder tracks.'=>'Przeciągnij i upuść, aby zmienić kolejność utworów.','Drag and drop to reorder videos.'=>'Przeciągnij i upuść, aby zmienić kolejność filmów.','← Cancel video playlist'=>'← Anuluj listę odtwarzania filmów','Add to video Playlist'=>'Dodaj do listy odtwarzania filmów','Replace audio'=>'Zastąp plik dźwiękowy','Create audio playlist'=>'Utwórz listę odtwarzania plików dzwiekowych','Audio details'=>'Szczegóły pliku dźwiękowego','The query argument of %s must have a placeholder.'=>'Argument zapytania %s musi zawierać element do zastąpienia.','Hint: The password should be at least twelve characters long. To make it stronger, use upper and lower case letters, numbers, and symbols like ! " ? $ % ^ & ).'=>'Rada: hasło powinno zawierać przynajmniej dwanaście znaków. Aby było silniejsze, użyj małych i wielkich liter, cyfr oraz znaków takich jak: ! " ? $ % ^ & ) oraz polskich znaków diakrytycznych: ąęółśżźćń,','Show Images'=>'Pokaż obrazki','Insert image'=>'Wstaw obrazek','Style'=>'Styl','Keywords'=>'Słowa kluczowe','Background color'=>'Kolor tła','Text color'=>'Kolor tekstu','Show invisible characters'=>'Wyświetlaj niedrukowane znaki','Column group'=>'Grupa kolumn','Align right'=>'Wyrównaj do prawej','Increase indent'=>'Zwiększ wcięcie','Clear formatting'=>'Usuń formatowanie','Decrease indent'=>'Zmniejsz wcięcie','Align center'=>'Wyrównaj do środka','Justify'=>'Wyjustuj','Align left'=>'Wyrównaj do lewej','Restore last draft'=>'Przywróć ostatni szkic','Source code'=>'Kod źródłowy','Move down'=>'Przenieś w dół','Alternative source'=>'Alternatywne źródło','custom headersSuggested'=>'Sugerowane','Reorder'=>'Zmień kolejność','An error has occurred. Please reload the page and try again.'=>'Wystąpił błąd. Proszę odświeżyć stronę i spróbować ponownie.','Robots'=>'Roboty','Encoding'=>'Kodowanie','Insert video'=>'Wstaw film','Embed'=>'Osadź','Page break'=>'Znacznik nowej strony','Paste as text'=>'Wklej jako tekst','Replace'=>'Zastąp','Find and replace'=>'Znajdź i zastąp','Rows'=>'Wiersze','Insert table'=>'Wstaw tabelę','Header cell'=>'Komórka nagłówka','Row group'=>'Grupa wierszy','Delete column'=>'Usuń kolumnę','Cell type'=>'Rodzaj komórki','Row type'=>'Rodzaj wiersza','Cell spacing'=>'Odstęp między komórkami','Visual aids'=>'Pomoce wizualne','Match case'=>'Uwzględnij wielkość liter','Paste your embed code below:'=>'Wklej kod poniżej:','Randomize uploaded headers'=>'Przetasuj dodane nagłówki','Randomize suggested headers'=>'Przetasuj sugerowane nagłówki','Randomizing uploaded headers'=>'Losowanie dodanych nagłówków','Randomizing suggested headers'=>'Losowanie sugerowanych nagłówków','New window'=>'Nowe okno','Text to display'=>'Tekst do wyświetlenia','Tools'=>'Narzędzia','Horizontal line'=>'Pozioma linia','Special character'=>'Specjalny znak','Numbered list'=>'Numerowanie','Current header'=>'Obecny nagłówek','https://wordpress.org/support/forum/requests-and-feedback'=>'https://pl.forums.wordpress.org/forum/prosby-i-informacje-zwrotne','Status'=>'Status','Cell padding'=>'Dopełnienie w komórkach','Select an area to move this widget into:'=>'Wybierz obszar, w którym osadzić widżet:','Add a Widget'=>'Dodaj widżet','Block'=>'Blok','Move up'=>'Przesuń wyżej','Finnish'=>'fiński','Change'=>'Zmień','Insert date/time'=>'Wstaw datę/godzinę','Overview'=>'Przegląd','Could not find the specified string.'=>'Nie można było znaleźć podanego tekstu.','Emoticons'=>'Emotki','Nonbreaking space'=>'Twarda spacja','Insert Read More tag'=>'Wstaw „Dowiedz się więcej”','custom headersPreviously uploaded'=>'Poprzednio przesłane','Paste is now in plain text mode. Contents will now be pasted as plain text until you turn this option off.'=>'Wklejanie jest teraz w trybie zwykłego tekstu. Zawartość będzie teraz wklejana jako zwykły tekst, dopóki nie wyłączysz tej opcji.','admin color schemeSunrise'=>'Wschód słońca','admin color schemeEctoplasm'=>'Ektoplazma','admin color schemeOcean'=>'Ocean','admin color schemeCoffee'=>'Kawa','Attempted to set image quality outside of the range [1,100].'=>'Próbowano ustawić jakość obrazka spoza zakresu [1,100].','A cloud of your most used tags.'=>'Chmura najczęściej używanych tagów.','Entries from any RSS or Atom feed.'=>'Wpisy z dowolnego kanału RSS lub Atom.','A list or dropdown of categories.'=>'Lista lub rozwijalne menu z listą kategorii','A search form for your site.'=>'Formularz wyszukiwania dla serwisu.','A list of your site’s Pages.'=>'Lista stron w serwisie.','Your site’s most recent comments.'=>'Najnowsze komentarze umieszczone na stronie.','Your site’s most recent Posts.'=>'Najnowsze wpisy na stronie.','A monthly archive of your site’s Posts.'=>'Archiwum wpisów, podzielone na miesiące.','Login, RSS, & WordPress.org links.'=>'Linki do: logowania, kanałów RSS i WordPress.org.','admin color schemeDefault'=>'Domyślny','admin color schemeLight'=>'Jasny','admin color schemeMidnight'=>'Północ','Use commas instead of %s to separate excluded terms.'=>'Do rozdzielenia wykluczonych terminów użyj przecinka zamiast %s.','An unexpected error occurred. Something may be wrong with WordPress.org or this server’s configuration. If you continue to have problems, please try the support forums.'=>'Wystąpił nieoczekiwany błąd. Coś może być nie tak z WordPress.org lub konfiguracją twojego serwera. Jeśli problem będzie się powtarzał, spróbuj znaleźć pomoc na forum pomocy technicznej.','Open Sans font: add new subset (greek, cyrillic, vietnamese)no-subset'=>'no-subset','Menu'=>'Menu','Translation Updates'=>'Aktualizacje tłumaczeń','The theme directory "%s" does not exist.'=>'Katalog motywu „%s” nie istnieje.','Comma-separated list of search stopwords in your languageabout,an,are,as,at,be,by,com,for,from,how,in,is,it,of,on,or,that,the,this,to,was,what,when,where,who,will,with,www'=>'a,aby,albo,ale,bądź,bez,bo,być,była,było,były,co,czy,czyli,dla,do,gdy,gdzie,go,i,ich,im,iż,jak,jako,jego,jej,jest,jeśli,już,kiedy,kilka,która,które,który,lecz,lub,ma,mi,mnie,mogą,może,można,na,nad,nam,nas,nawet,nich,nie,nim,niż,o,od,oraz,po,pod,poza,przed,przez,przy,są,się,sobie,swoje,ta,tak,takie,także,tam,te,tego,tej,ten,też,to,tu,tych,tylko,tym,u,w,we,wiele,wielu,więc,z,za,zaś,ze,że','This content is password-protected. To view it, please enter the password below.'=>'Treść jest chroniona hasłem. Aby ją zobaczyć, proszę wpisać hasło:','Failed to write request to temporary file.'=>'Nie powiodło się zapisywanie przesyłanych danych do pliku tymczasowego.','The SSL certificate for the host could not be verified.'=>'Nie można zweryfikować certyfikatu SSL.','Embed Media Player'=>'Osadź odtwarzacz mediów','Length:'=>'Długość:','Link to Media File'=>'Odnośnik do pliku multimedialnego','Link to Attachment Page'=>'Odnośnik do strony pliku','Embed or Link'=>'Osadzona treść lub odnośnik','Unmute'=>'Włącz dzwięk','Download File'=>'Pobierz plik','Captions/Subtitles'=>'Napisy','Invalid'=>'Nieprawidłowe','%s week'=>'%s tydzień' . "\0" . '%s tygodnie' . "\0" . '%s tygodni','%s month'=>'%s miesiąc' . "\0" . '%s miesiące' . "\0" . '%s miesięcy','%s year'=>'%s rok' . "\0" . '%s lata' . "\0" . '%s lat','#%d (no title)'=>'#%d (bez tytułu)','JavaScript must be enabled to use this feature.'=>'Obsługa JavaScriptu musi być włączona, aby móc korzystać z tej funkcji.','g:i a'=>'H:i','Login Address (URL)'=>'Adres URL do logowania się','The URL to the admin area'=>'Adres URL panelu administracyjnego','The web browser on your device cannot be used to upload files. You may be able to use the native app for your device instead.'=>'Przeglądarka uruchomiona na używanym urządzenie nie pozwala na przesłanie plików. Zamiast tego należy użyć dedykowanej aplikacji na używane urządzenie.','(more…)'=>'(więcej…)','Error: Could not register you… please contact the site admin!'=>'Błąd: nie można się zarejestrować, proszę skontaktować się z administratorem witryny!','The site you were looking for, %s, does not exist, but you can create it now!'=>'Nie istnieje szukana witryna: %s, ale można ją teraz utworzyć!','Have you entered your email correctly? You have entered %s, if it’s incorrect, you will not receive your email.'=>'Czy wpisano poprawny adres email? Jeśli adres (%s) nie jest poprawny, nie otrzymasz wiadomości.','The login page will open in a new tab. After logging in you can close it and return to this page.'=>'Strona logowania zostanie otwarta w nowej karcie. Po zalogowaniu można ją zamknąć i wrócić tutaj.','%s says:'=>'%s pisze:','submit buttonSearch'=>'Szukaj','placeholderSearch …'=>'Szukaj …','labelSearch for:'=>'Szukaj:','Session expired'=>'Sesja wygasła','No tags found.'=>'Nie znaleziono żadnych tagów.','Do not deregister the %1$s script in the administration area. To target the front-end theme, use the %2$s hook.'=>'Proszę nie wyrejestrowywać skryptu %1$s w panelu administracyjnym. Aby wyrejestrować go w motywie wyświetlanym odwiedzającym, użyj hooka %2$s.','WordPress Address (URL)'=>'Adres WordPressa (URL)','Site Address (URL)'=>'Adres witryny (URL)','Invalid user ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator użytkownika.','Random Order'=>'Losowa kolejność','%d selected'=>'%d wybrano','Insert from URL'=>'Dodaj adres URL','Links widgetRandom'=>'Losowo','No items found.'=>'Nie znaleziono żadnego elementu.','Reverse order'=>'Odwrotna kolejność','Deselect'=>'Odznacz','Delete permanently'=>'Usuń','Upload Limit Exceeded'=>'Przekroczono limit przesyłania plików','Dismiss errors'=>'Ignoruj błędy','No editor could be selected.'=>'Nie można wybrać edytora.','Uploading'=>'Przesyłanie','Manage Images'=>'Zarządzaj obrazkami','Manage Video'=>'Zarządzaj filmami','Manage Audio'=>'Zarządzaj plikami audio','Image (%s)'=>'Obrazki (%s)' . "\0" . 'Obrazki (%s)' . "\0" . 'Obrazki (%s)','Audio (%s)'=>'Pliki dżwiękowe (%s)' . "\0" . 'Pliki dżwiękowe (%s)' . "\0" . 'Pliki dźwiękowe (%s)','Video (%s)'=>'Filmy (%s)' . "\0" . 'Filmy (%s)' . "\0" . 'Filmy (%s)','Video'=>'Film','Insert into page'=>'Wstaw na stronę','Uploaded to this page'=>'Załadowano na stronę','All media items'=>'Wszystkie elementy media','Audio'=>'Plik dźwiękowy','Uploaded to this post'=>'Wgrane do wpisu','Custom URL'=>'Własny adres URL','Columns'=>'Kolumny','Attachment Details'=>'Szczegóły załączonego pliku','Alt Text'=>'Tekst alternatywny','Large'=>'Duży','Gallery Settings'=>'Ustawienia galerii','Attachment Display Settings'=>'Ustawienia wyświetlania załączonego pliku','← Cancel gallery'=>'← Anuluj galerię','Upload images'=>'Wgraj obrazki','WordPress › Success'=>'WordPress › sukces','Upload files'=>'Prześlij pliki','Insert gallery'=>'Wstaw galerię','Drop files to upload'=>'Upuść tutaj pliki, aby je przesłać','Media Library'=>'Biblioteka mediów','Create gallery'=>'Utwórz galerię','Already Installed'=>'Już zainstalowano','You appear to have already installed WordPress. To reinstall please clear your old database tables first.'=>'Wygląda na to, że WordPress był już zainstalowany. Aby zainstalować ponownie, usuń tabele w bazie MySQL.','To activate your user, please click the following link: %s After you activate, you will receive *another email* with your login.'=>'Aby aktywować konto użytkownika, kliknij poniższy odnośnik: %s Po aktywacji otrzymasz *kolejną wiadomość* z nazwą użytkownika.','New Site: %1$s URL: %2$s Remote IP address: %3$s Disable these notifications: %4$s'=>'Nowy serwis: %1$s URL: %2$s Zdalne IP: %3$s Wyłącz powiadomienia: %4$s','New User: %1$s Remote IP address: %2$s Disable these notifications: %3$s'=>'Nowy użytkownik: %1$s Zdalne IP: %2$s Wyłącz powiadomienia: %3$s','Media File'=>'Plik multimedialny','Link To'=>'Odnośnik do','Attachment Page'=>'Strona załącznika','Update gallery'=>'Aktualizuj galerię','The requested user does not exist.'=>'Nie ma takiego użytkownika.','Error: This username is already registered. Please choose another one.'=>'Błąd: użytkownik już istnieje. Proszę wybrać inną nazwę.','Please enter a valid email address.'=>'Proszę wpisać prawidłowy adres email.','File is not an image.'=>'Plik nie jest obrazkiem.','Could not read image size.'=>'Nie rozpoznano wielkości obrazka.','Image resize failed.'=>'Nie udało się zmienić rozmiaru obrazka.','Image crop failed.'=>'Nie udało się przyciąć obrazka.','Image rotate failed.'=>'Nie udało się obrócić obrazka.','Image Editor Save Failed'=>'Nie udało się zapisać obrazka.','Image flip failed.'=>'Nie udało się odwrócić obrazka.','Insert into post'=>'Wstaw do wpisu','Add to gallery'=>'Dodaj do galerii','Clear'=>'Wyczyść','Display name based on first name and last name%1$s %2$s'=>'%1$s %2$s','View Attachment Page'=>'Zobacz plik w witrynie','Could not insert term relationship into the database.'=>'Nie można wstawić wyrażenia do bazy','Create a new gallery'=>'Utwórz galerię','Alternative Text'=>'Tekst alternatywny','Uploader: Drop files here - or - Select Filesor'=>'lub','Select Files'=>'Wybierz pliki','There is a revision of this post that is more recent.'=>'Istnieje nowsza wersja tego wpisu. ','Display post date?'=>'Czy wyświetlać datę wpisu?','XML-RPC services are disabled on this site.'=>'Usługa XML-RPC jest wyłączona.','%1$s %2$s %3$s Feed'=>'Kanał %1$s %2$s %3$s','Sorry, you are not allowed to create pages as this user.'=>'Brak uprawnień do tworzenia stron jako wybrany użytkownik.','Sorry, revisions are disabled.'=>'Wersje wpisów są wyłączone.','Sorry, you are not allowed to edit posts.'=>'Brak uprawnień do edycji wpisów.','Sorry, the user could not be updated.'=>'Nie można było zaktualizować użytkownika.','Incorrect username or password.'=>'Błędna nazwa lub hasło.','Skip to toolbar'=>'Przejdź do paska narzędzi','Header Text Color'=>'Kolor tekstu w nagłówku','Colors'=>'Kolory','Saved'=>'Zapisano','Save & Publish'=>'Zapisz i opublikuj','Select file'=>'Wybierz plik','Customize'=>'Dostosuj','Insufficient arguments passed to this XML-RPC method.'=>'Do metody XML-RPC przekazano za mało argumentów.','Sorry, you cannot stick a private post.'=>'Nie można przypiąć prywatnego wpisu.','Sorry, you are not allowed to publish this page.'=>'Brak uprawnień do opublikowania strony.','Header Image'=>'Obrazek nagłówka','Post Thumbnail'=>'Miniaturka wpisu','text direction'=>'kierunek pisania','Switch Editor Text Direction'=>'Zmień kierunek pisania edytora','Username must be at least 4 characters.'=>'Nazwy użytkowników muszą składać się z co najmniej 4 znaków.','Site name must be at least %s character.'=>'Nazwa witryny musi składać się z co najmniej %s znaku.' . "\0" . 'Nazwa witryny musi składać się z co najmniej %s znaków.' . "\0" . 'Nazwa witryny musi składać się z co najmniej %s znaków.','Please enter a site title.'=>'Proszę wpisać tytuł witryny.','Please enter a site name.'=>'Proszę wpisać nazwę witryny.','Please enter a username.'=>'Proszę wpisać nazwę użytkownika.','That name is not allowed.'=>'Niedozwolona nazwa.','A static page'=>'Strona statyczna','Background Image'=>'Obrazek tła','Background Color'=>'Kolor tła','Change image'=>'Zmień obrazek','Remove image'=>'Usuń obrazek','Sorry, you are not allowed to edit this comment.'=>'Brak uprawnień do edycji komentarza.','Posts page'=>'Strona z wpisami','Remove'=>'Usuń','Allowed Files'=>'Dozwolone rodzaje plików','Invalid taxonomy.'=>'Nieprawidłowa taksonomia.','This taxonomy is not hierarchical.'=>'Wybrana taksonomia nie jest hierarchiczna.','Parent term does not exist.'=>'Podany termin nadrzędny nie istnieje.','Invalid term ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator terminu.','Sorry, you are not allowed to assign terms in this taxonomy.'=>'Brak uprawnień do przypisywania terminów z wybranej taksonomii.','Sorry, deleting the term failed.'=>'Nie powiodło się usunięcie terminu.','Sorry, you are not allowed to manage terms in this taxonomy.'=>'Brak uprawnień do zarządzania terminami z wybranej taksonomii.','Sorry, editing the term failed.'=>'Nie powiodła się edycja terminu.','Sorry, you are not allowed to edit terms in this taxonomy.'=>'Brak uprawnień do edycji terminów wybranej taksonomii.','Sorry, you are not allowed to create terms in this taxonomy.'=>'Brak uprawnień do tworzenia terminów wybranej taksonomii.','The term name cannot be empty.'=>'Nazwa terminu nie może być pusta.','Select Link Category:'=>'Wybierz kategorię odnośnika:','Template'=>'Szablon','Stylesheet'=>'Arkusz stylów','Link title'=>'Tytuł odnośnika','Link ID'=>'Identyfikator odnośnika','Number of links to show:'=>'Liczba wyświetlanych odnośników:','Link rating'=>'Ocena odnośnika','The "%s" theme is not a valid parent theme.'=>'Motyw „%s” nie jest prawidłowym motywem nadrzędnym.','Stylesheet is not readable.'=>'Nie można odczytać arkusza stylów.','— Select —'=>'— Wybierz —','Navigation'=>'Nawigacja','Tagline'=>'Slogan','Customize: %s'=>'Personalizuj: %s','Your latest posts'=>'Twoje najnowsze wpisy','Posts Page'=>'Strona wpisów','The post type may not be changed.'=>'Typ treści nie może zostać zmodyfikowany.','Image default size'=>'Domyślny rozmiar obrazka','Image default align'=>'Domyślne wyrównanie obrazka','Image default link type'=>'Obrazki domyślnie odnoszą do','Sorry, you are not allowed to edit this post.'=>'Brak uprawnień do edytowania wpisu.','tag delimiter,'=>',','Edit Site'=>'Edytuj witrynę','Invalid author ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator autora.','Ambiguous term name used in a hierarchical taxonomy. Please use term ID instead.'=>'Niejednoznaczna nazwa terminu użyta w hierarchicznej taksonomii. Proszę podać identyfikator terminu zamiast jego nazwy.','Sorry, you are not allowed to edit posts in this post type.'=>'Brak uprawnień do edytowania wybranego typu treści.','Sorry, you are not allowed to delete this category.'=>'Brak uprawnień do usunięcia wybranej kategorii.','Sorry, you are not allowed to add a term to one of the given taxonomies.'=>'Brak uprawnień do dodawania terminów do co najmniej jednej z wybranych taksonomii.','Sorry, you are not allowed to assign a term to one of the given taxonomies.'=>'Brak uprawnień do przypisywania terminów do co najmniej jednej z podanych taksonomii.','Sorry, one of the given taxonomies is not supported by the post type.'=>'Co najmniej jedna z podanych taksonomii nie jest obsługiwana przez wpisy wybranego typu.','Sorry, you are not allowed to view this item.'=>'Brak uprawnień do zobaczenia tego elementu.','Sorry, you are not allowed to create posts as this user.'=>'Brak uprawnień do tworzenia wpisów jako zalogowany użytkownik.','Sorry, you are not allowed to create password protected posts in this post type.'=>'Brak uprawnień do zabezpieczenia hasłem treści wybranego typu.','Sorry, you are not allowed to create private posts in this post type.'=>'Brak uprawnień do tworzenia prywatnych treści wybranego typu.','The post cannot be deleted.'=>'Nie można usunąć wpisu.','yearly archives date formatY'=>'Y','monthly archives date formatF Y'=>'F Y','apostrophe’'=>'’','prime′'=>'′','double prime″'=>'″','Allow search engines to index this site.'=>'Pozwól wyszukiwarkom indeksować tę witrynę.','Create a Configuration File'=>'Utwórz plik z konfiguracją','You can create a %s file through a web interface, but this doesn\'t work for all server setups. The safest way is to manually create the file.'=>'Możesz utworzyć plik %s przy pomocy interfejsu WWW, ale nie działa to na wszystkich serwerach. Najbezpieczniej jest utworzyć go ręcznie.','%1$s is your new site. Log in as “%3$s” using your existing password.'=>'%1$s to nowa witryna. Zaloguj się jako „%3$s”, korzystając ze swojego aktualnego hasła.','Your site at %1$s is active. You may now log in to your site using your chosen username of “%2$s”. Please check your email inbox at %3$s for your password and login instructions. If you do not receive an email, please check your junk or spam folder. If you still do not receive an email within an hour, you can reset your password.'=>'Witryna %1$s została włączona. Można się do niej zalogować przy pomocy wybranej nazwy użytkownika (&8222;%2$s&8221;). Proszę sprawdzić, czy na podany adres email %3$s dotarła już wiadomość z hasłem i instrukcją logowania. Jeśli nie otrzymano żadnej wiadomości, należy sprawdzić w folderze ze spamem. Jeśli wiadomość nie pojawi się w skrzynce w ciągu godziny, można poprosić o wygenerowanie nowego hasła.','Your account has been activated. You may now log in to the site using your chosen username of “%2$s”. Please check your email inbox at %3$s for your password and login instructions. If you do not receive an email, please check your junk or spam folder. If you still do not receive an email within an hour, you can reset your password.'=>'Twoje konto zostało aktywowane. Można się zalogować do swojej witryny przy pomocy wybranej nazwy użytkownika („%2$s”). Proszę sprawdzić, czy na podany adres email – %3$s – dotarła wiadomość z hasłem i instrukcją logowania. Jeśli nie ma żadnej wiadomości, proszę sprawdzić w folderze ze spamem. Jeśli wiadomość nie pojawi się w skrzynce w ciągu godziny, można poprosić o wygenerowanie nowego hasła.','One or more database tables are unavailable. The database may need to be repaired.'=>'Jedna lub więcej tabel w bazie danych jest niedostępnych. Baza danych może musieć zostać naprawiona.','You are posting comments too quickly. Slow down.'=>'Wysyłasz kolejne komentarze zbyt szybko. Zwolnij troszkę.','admin bar menu group labelNew'=>'Utwórz','%s exceeds the maximum upload size for the multi-file uploader when used in your browser.'=>'Rozmiar pliku „%s” przekracza maksymalny dopuszczalny rozmiar pliku przesyłanego przez skrypt wysyłający w przeglądarce.','Please try uploading this file with the %1$sbrowser uploader%2$s.'=>'Spróbuj wysłać plik przy pomocy %1$sformularza w HTML-u%2$s.','“%s” has failed to upload.'=>'Nie udało się wysłać pliku „%s” na serwer.','links widgetAll Links'=>'Wszystkie odnośniki','en dash–'=>'–','em dash—'=>'—','The menu ID should not be empty.'=>'Proszę podać identyfikator menu.','About WordPress'=>'O WordPressie','%s exceeds the maximum upload size for this site.'=>'Plik „%s” przekracza maksymalny dopuszczalny rozmiar plików.','Feedback'=>'Uwagi','Error: Please type your comment text.'=>'Błąd: proszę wpisać komentarz.','Error: Please enter a valid email address.'=>'Błąd: proszę wpisać prawidłowy adres email.','Documentation'=>'Dokumentacja','…'=>'…','Error establishing a database connection'=>'Błąd łączenia się z bazą danych','Database Error'=>'Błąd bazy danych','%s Comment'=>'%s komentarz' . "\0" . '%s komentarze' . "\0" . '%s komentarzy','WordPress.org'=>'WordPress.org','Network Admin: %s'=>'Administracja siecią witryn: %s','taxonomy general nameTags'=>'Tagi','taxonomy singular nameTag'=>'Tag','Scripts and styles should not be registered or enqueued until the %1$s, %2$s, or %3$s hooks.'=>'Skrypty i style nie powinny być rejestrowane ani dodawane do kolejek do czasu włączenia jednej z następujących funkcji obsługujących rozszerzenia (ang. „hook”): „%1$s”, „%2$s” lub „%3$s”.','You have been added to this site. Please visit the homepage or log in using your username and password.'=>'Twoje konto zostało dodane do tej witryny. Proszę przejść na stronę domową lub zalogować się, używając swojej nazwy użytkownika i hasła.','Memory exceeded. Please try another smaller file.'=>'Limit pamięci został przekroczony. Proszę spróbować wysłać mniejszy plik.','This file is not an image. Please try another.'=>'Ten plik nie jest obrazkiem. Proszę spróbować wysłać inny plik.','This is larger than the maximum size. Please try another.'=>'Rozmiar tego pliku przekracza dopuszczalny. Proszę spróbować wysłać inny.','admin color schemeBlue'=>'Niebieski','admin color schemeFresh'=>'Świeży','The timezone you have entered is not valid. Please select a valid timezone.'=>'Wybrano nieprawidłową strefę czasową. Proszę poprawić swój wybór.','add new from admin barMedia'=>'Medium','add new from admin barUser'=>'Użytkownika','add new from admin barSite'=>'Strona','View Tag'=>'Zobacz tag','View Category'=>'Zobacz kategorię','You should specify an action to be verified by using the first parameter.'=>'Proszę podać pierwszy parametr, który określa sposób weryfikacji.','Your account is now activated. View your site or Log in'=>'Twoje konto zostało aktywowane. Zobacz swoją witrynę lub zaloguj się','Your account is now activated. Log in or go back to the homepage.'=>'Twoje konto zostało aktywowane. Zaloguj się lub powróć na stronę główną.','All Posts'=>'Wszystkie wpisy','All Pages'=>'Wszystkie strony','Link'=>'Odnośnik','Pingback:'=>'Pingback:','Comments navigation'=>'Nawigacja komentarzy','Post navigation'=>'Nawigacja wpisu','Toolbar'=>'Pasek narzędzi','Preload'=>'Wczytuj wstępnie','Learn more'=>'Dowiedz się więcej','Poster'=>'Plakat','Destination directory for file streaming does not exist or is not writable.'=>'Katalog docelowy przesyłania strumieniowego nie istnieje lub nie ma uprawnień do zapisu do niego.','There are no HTTP transports available which can complete the requested request.'=>'Brak dostępnych transportów HTTP, które mogłyby zostać użyte do wykonania polecenia.','post formatFormat'=>'Format','Or link to existing content'=>'Lub dodaj odnośnik do istniejącej treści','Enter the destination URL'=>'Wpisz docelowy adres URL','Conditional query tags do not work before the query is run. Before then, they always return false.'=>'Warunkowe tagi zapytania nie działają przed uruchomieniem zapytania i wtedy zawsze zwracają fałsz.','The user is already active.'=>'Użytkownik jest już aktywny.','(This message was added in version %s.)'=>'(Ten komunikat został dodany w wersji %s.)','Function %1$s was called incorrectly. %2$s %3$s'=>'Funkcja %1$s została wywołana nieprawidłowo. %2$s %3$s','Permalink: %s'=>'Bezpośredni odnośnik: %s','Post formatStandard'=>'Zwykły wpis','domain'=>'domena','Your address will be %s.'=>'Twoim adresem będzie %s.','Post formatAudio'=>'Plik dźwiękowy','Invalid post format.'=>'Nieprawidłowy format wpisu.','No search term specified. Showing recent items.'=>'Nie wprowadzono kryteriów wyszukiwania. Wyświetlane są najnowsze pozycje.','Only a static class method or function can be used in an uninstall hook.'=>'Przy odinstalowywaniu użyta może być jedynie statyczna metoda klasy lub funkcja.','Passing an integer number of posts is deprecated. Pass an array of arguments instead.'=>'Podawanie liczby całkowitej jako argumentu w celu określenia liczby wpisów jest przestarzałą praktyką. Zamiast tego proszę podać tablicę.','Post formatAside'=>'Notatka na marginesie','Post formatGallery'=>'Galeria','Post formatLink'=>'Odnośnik','Post formatImage'=>'Obrazek','Post formatQuote'=>'Cytat','Post formatVideo'=>'Film','Post formatStatus'=>'Informacja o stanie','Post formatChat'=>'Czat','No pages found.'=>'Nie znaleziono żadnych stron.','No posts found in Trash.'=>'Nie znaleziono żadnych wpisów w koszu.','No pages found in Trash.'=>'Nie znaleziono żadnych stron w koszu.','Shortlink'=>'Skrócony odnośnik','Invalid attachment ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator załącznika.','This file no longer needs to be included.'=>'Ten plik nie musi już być załączony.','Display as dropdown'=>'Wyświetl jako rozwijalną listę','Thumbnail Width'=>'Szerokość miniatury','Thumbnail Height'=>'Wysokość miniatury','Medium size image width'=>'Szerokość obrazka w średnim rozmiarze','Medium size image height'=>'Wysokość obrazka w średnim rozmiarze','Large size image width'=>'Szerokość obrazka w dużym rozmiarze','Large size image height'=>'Wysokość obrazka w dużym rozmiarze','Crop thumbnail to exact dimensions'=>'Przycinaj miniaturę do określonego wymiaru','Someone has requested a password reset for the following account:'=>'Ktoś poprosił o wygenerowanie nowego hasła dla następującego konta:','New password'=>'Nowe hasło','Confirm new password'=>'Potwierdź nowe hasło','Password Reset'=>'Ustawianie nowego hasła','Your password has been reset.'=>'Twoje nowe hasło zostało zapisane.','If this was a mistake, ignore this email and nothing will happen.'=>'Jeśli to pomyłka po prostu zignoruj tego maila i nic się nie stanie.','Reset Password'=>'Reset hasła','To reset your password, visit the following address:'=>'Aby ustawić nowe hasło, przejdź pod poniższy adres:','Manage Comments'=>'Zarządzaj komentarzami','Invalid post.'=>'Nieprawidłowy wpis.','Manage Site'=>'Zarządzaj witryną','Blavatar'=>'Blawatar','Invalid taxonomy: %s.'=>'Nieprawidłowa taksonomia: %s','Link Category'=>'Kategoria odnośników','Search Link Categories'=>'Przeszukaj kategorie odnośników','All Link Categories'=>'Wszystkie kategorie odnośników','Update Link Category'=>'Zaktualizuj kategorię odnośników','New Link Category Name'=>'Nazwa nowej kategorii odnośników','User'=>'Użytkownik','Network Admin'=>'Administracja siecią witryn','l, F jS, Y'=>'l, j F Y','F, Y'=>'F Y','You are currently browsing the archives for the %s category.'=>'Przeglądasz archiwa kategorii „%s”.','%1$s is proudly powered by %2$s'=>'%2$s dumnie napędza %1$s','%1$s and %2$s'=>'%1$s i %2$s','One response'=>'Jedna odpowiedź','%s response'=>'%s odpowiedź' . "\0" . '%s odpowiedzi' . "\0" . '%s odpowiedzi','You have searched the %1$s blog archives for ‘%2$s’. If you are unable to find anything in these search results, you can try one of these links.'=>'Przeszukano archiwa blogu %1$s w poszukiwaniu tekstu ‘%2$s’. Jeśli nie znaleziono odpowiednich treści pośród tych wyników wyszukiwania, można odwiedzić następujące odnośniki.','This post is password protected. Enter the password to view comments.'=>'Wpis jest chroniony hasłem. Proszę wpisać hasło, aby zobaczyć komentarze.','Choose from the most used tags'=>'Wybierz z najczęściej używanych tagów','taxonomy general nameCategories'=>'Kategorie','taxonomy singular nameCategory'=>'Kategoria','Search Tags'=>'Szukaj tagów','Popular Tags'=>'Popularne tagi','All Tags'=>'Wszystkie tagi','Parent Category'=>'Kategoria nadrzędna','Parent Category:'=>'Kategoria nadrzędna:','Update Tag'=>'Zaktualizuj tag','New Tag Name'=>'Nazwa nowego tagu','New Category Name'=>'Nazwa nowej kategorii','Sorry, new registrations are not allowed at this time.'=>'Aktualnie nie można się rejestrować.','Check the junk or spam folder of your email client. Sometime emails wind up there by mistake.'=>'Sprawdź foldery niechciane lub spam poczty email. Niektóre wiadomości trafiają tam przypadkowo.','Wait a little longer. Sometimes delivery of email can be delayed by processes outside of our control.'=>'Proszę jeszcze poczekać. Czasami dostarczenie wiadomości email jest opóźnione przez procesy, na które nie mamy wpływu.','Your registration email is sent to this address. (Double-check your email address before continuing.)'=>'Po rejestracji adresu emaila wyślemy na niego wiadomość. (Dobrze sprawdź poprawność adresu przed przejściem dalej).','post type general namePosts'=>'Wpisy','post type general namePages'=>'Strony','Edit Page'=>'Edytuj stronę','Search Posts'=>'Szukaj wpisów','Search Pages'=>'Szukaj stron','Parent Page:'=>'Strona nadrzędna:','post type singular namePost'=>'Wpis','post type singular namePage'=>'Strona','No patterns found in Trash.'=>'Brak wzorców w koszu.','Error: This username is invalid because it uses illegal characters. Please enter a valid username.'=>'Błąd: nazwa użytkownika nie jest prawidłowa, ponieważ zawiera niedozwolone znaki. Proszę wpisać prawidłową nazwę.','Required fields are marked %s'=>'Wymagane pola są oznaczone %s','Theme without %s'=>'Motyw nieposiadający %1$s','Please include a %s template in your theme.'=>'Proszę zawrzeć w motywie szablon %1$s.','Sorry, you must be able to edit posts on this site in order to view categories.'=>'Brak uprawnień do edycji wpisów w witrynie, potrzebnych aby móc zobaczyć listę kategorii.','Sorry, you are not allowed to publish pages on this site.'=>'Brak uprawnień do publikowania stron w witrynie.','Sorry, you are not allowed to publish posts on this site.'=>'Brak uprawnień do publikowania wpisów w witrynie.','Sorry, you are not allowed to post on this site.'=>'Brak uprawnień do dodawania treści w witrynie.','That site is currently reserved but may be available in a couple days.'=>'Ta nazwa witryny jest w tej chwili zajęta, ale być może zostanie zwolniona w ciągu następnych kilku dni.','New Site Registration: %s'=>'Rejestracja nowej witryny: %s','New %1$s Site: %2$s'=>'Nowa witryna w sieci %1$s: %2$s','New user registration on your site %s:'=>'Rejestracja nowego użytkownika na witrynie %s:','Site URL.'=>'Adres URL witryny.','Sorry, you are not allowed to access details about this site.'=>'Brak uprawnień do dostępu do szczegółów witryny.','Sorry, you must be able to edit posts on this site in order to view tags.'=>'Brak uprawnień do edycji wpisów w witrynie, potrzebnych aby móc zobaczyć tagi.','Sorry, that site is reserved!'=>'Wybrana nazwa witryny została już zarezerwowana!','Sorry, that site already exists!'=>'Istnieje już witryna używająca wybranej nazwy!','Sorry, site names must have letters too!'=>'Nazwa witryny musi składać się także z liter!','Sorry, you may not use that site name.'=>'Użycie wybranej nazwy witryny nie jest możliwe.','Site Tagline'=>'Motto witryny','To activate your site, please click the following link: %1$s After you activate, you will receive *another email* with your login. After you activate, you can visit your site here: %2$s'=>'Aby włączyć witrynę, proszę kliknąć poniższy odnośnik: %1$s Po włączeniu zostanie wysłany *kolejny mail* z danymi logowania. Po włączeniu można odwiedzić swoją witrynę pod adresem: %2$s','Please enter an item title'=>'Proszę wpisać nazwę elementu','The site is already active.'=>'Witryna jest już aktywna.','This site has been archived or suspended.'=>'Ta witryna została zarchiwizowana lub zawieszona.','The site you have requested is not installed properly. Please contact the system administrator.'=>'Witryna, którą próbowano odwiedzić, nie została prawidłowo zainstalowana. Proszę skontaktować się z administratorem systemu.','The given object ID is not that of a menu item.'=>'Podany identyfikator nie jest identyfikatorem elementu menu.','The WordPress address you entered did not appear to be a valid URL. Please enter a valid URL.'=>'Wpisany adres WordPressa nie wydaje się być prawidłowym adresem URL. Proszę wpisać prawidłowy adres URL.','The Site address you entered did not appear to be a valid URL. Please enter a valid URL.'=>'Wpisany adres witryny nie wydaje się być prawidłowym adresem URL. Proszę wpisać prawidłowy adres URL.','The email address entered did not appear to be a valid email address. Please enter a valid email address.'=>'Wpisany adres email wygląda na nieprawidłowy. Proszę wpisać prawidłowy adres email.','A term with the name provided already exists with this parent.'=>'Istnieje już termin o takiej nazwie posiadający ten sam element nadrzędny.','An error occurred adding you to this site. Go to the homepage.'=>'Wystąpił błąd podczas dodawania cię do witryny. Przejdź na stronę główną.','Your email address will not be published.'=>'Twój adres email nie zostanie opublikowany.','A valid URL was not provided.'=>'Podano nieprawidłowy adres URL.','Could not calculate resized image dimensions'=>'Nie można było obliczyć wymiarów przeskalowanego obrazka','Completed (%s)'=>'Ukończono (%s)' . "\0" . 'Ukończono (%s)' . "\0" . 'Ukończono (%s)','Must be at least 4 characters, letters and numbers only. It cannot be changed, so choose carefully!'=>'Musi składać się z co najmniej 4 znaków — wyłącznie liter i cyfr. Nie może zostać zmieniona, więc wybierz rozważnie!','Welcome back, %s. By filling out the form below, you can add another site to your account. There is no limit to the number of sites you can have, so create to your heart’s content, but write responsibly!'=>'Witaj ponownie, %s. Możesz dodać kolejną witrynę do swojego konta poprzez wypełnienie poniższego formularza. Nie istnieje limit ograniczający ilość posiadanych witryn, więc twórz, jak dyktuje Ci serce, ale pisz odpowiedzialnie!','You must first log in, and then you can create a new site.'=>'Zanim będzie możliwe utworzenie nowej witryny, musisz się najpierw zalogować.','You are logged in already. No need to register again!'=>'Zalogowano się już — nie ma potrzeby ponownej rejestracji!','This action has been disabled by the administrator.'=>'Ta funkcja została wyłączona przez użytkownika.','Page %s'=>'Strona %s','Maintenance'=>'Konserwacja','Briefly unavailable for scheduled maintenance. Check back in a minute.'=>'Witryna jest tymczasowo niedostępna z powodu zaplanowanych prac konserwacyjnych. Zapraszamy ponownie za minutę.','Navigation Menu Items'=>'Elementy menu nawigacyjnego','Navigation Menu Item'=>'Element menu nawigacyjnego','Navigation Menus'=>'Menu nawigacyjne','Links for %s'=>'Odnośniki do %s','No menus have been created yet. Create some.'=>'Żadne menu nie zostało jeszcze utworzone. Utwórz jakieś.','This is the short link.'=>'To jest krótki odnośnik.','%d WordPress Update'=>'%d aktualizacja WordPressa','%d Plugin Update'=>'%d aktualizacja wtyczki' . "\0" . '%d aktualizacje wtyczek' . "\0" . '%d aktualizacji wtyczek','%d Theme Update'=>'%d aktualizacja motywu' . "\0" . '%d aktualizacje motywów' . "\0" . '%d aktualizacji motywów','sitename'=>'nazwawitryny','Get another %s site in seconds'=>'Zdobądź kolejną witrynę w sieci %s w ciągu kilku sekund','Sites you are already a member of:'=>'Witryny, których jesteś już członkiem:','If you are not going to use a great site domain, leave it for a new user. Now have at it!'=>'Jeżeli nie zamierzasz używać witryny w atrakcyjnej domeny, pozostaw ją dla nowego użytkownika. A teraz — działaj!','Create Site'=>'Utwórz witrynę','The site %s is yours.'=>'Witryna %s jest Twoja.','Gimme a site!'=>'Dajcie mi witrynę!','Congratulations! Your new site, %s, is almost ready.'=>'Gratulacje! Twoja nowa witryna, %s, jest już prawie gotowa.','But, before you can start using your site, you must activate it.'=>'Zanim zaczniesz używać swojej nowej witryny, konieczna jest jej aktywacja.','If you do not activate your site within two days, you will have to sign up again.'=>'Jeśli nie aktywujesz swojej witryny w ciągu dwóch dni, konieczne będzie dokonanie ponownej jej rejestracji.','Site registration has been disabled.'=>'Możliwość rejestracji witryn została wyłączona.','File canceled.'=>'Wysyłanie pliku zostało anulowane.','New comment on your post "%s"'=>'Nowy komentarz do twojego wpisu „%s”','If your site does not display, please contact the owner of this network.'=>'Jeśli twoja witryna nie jest wyświetlana, skontaktuj się z właścicielem sieci witryn.','A new comment on the post "%s" is waiting for your approval'=>'Nowy komentarz do wpisu „%s” czeka na zatwierdzenie','A new pingback on the post "%s" is waiting for your approval'=>'Nowy pingback do wpisu „%s” czeka na zatwierdzenie','A new trackback on the post "%s" is waiting for your approval'=>'Nowy trackback do wpisu „%s” czeka na zatwierdzenie','New pingback on your post "%s"'=>'Nowy pingback do twojego wpisu „%s”','New trackback on your post "%s"'=>'Nowy trackback do twojego wpisu „%s”','Taxonomy:'=>'Taksonomia:','Select Menu:'=>'Wybierz menu:','One response to %s'=>'Jedna odpowiedź do %s','Navigation Menu'=>'Menu nawigacji','Search results for: "%s"'=>'Wyniki wyszukiwania dla „%s”','Menus'=>'Menu','Software Name'=>'Nazwa oprogramowania','Software Version'=>'Wersja oprogramowania','Time Zone'=>'Strefa czasowa','Allow new users to sign up'=>'Zezwól nowym użytkownikom na rejestrację','Failed to delete the page.'=>'Nie udało się usunąć strony.','Invalid comment ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator komentarza.','Invalid comment status.'=>'Nieprawidłowy stan komentarza.','Is there no link to us?'=>'Czy został dodany odnośnik do nas?','The specified target URL cannot be used as a target. It either does not exist, or it is not a pingback-enabled resource.'=>'Podany docelowy adres URL nie może zostać użyty jako cel, ponieważ nie istnieje lub nie prowadzi do zasobu obsługującego pingbacki.','The source URL and the target URL cannot both point to the same resource.'=>'Źródłowy adres URL i docelowy adres URL nie mogą wskazywać na ten sam zasób.','The pingback has already been registered.'=>'Pingback został już zarejestrowany.','The source URL does not exist.'=>'Źródłowy adres URL nie istnieje.','The source URL does not contain a link to the target URL, and so cannot be used as a source.'=>'Źródłowy adres URL nie zawiera odnośnika do docelowego adresu URL, więc nie może on zostać użyty jako źródło.','The specified target URL does not exist.'=>'Podany docelowy adres URL nie istnieje.','Your PHP installation appears to be missing the MySQL extension which is required by WordPress.'=>'Twoja konfiguracja PHP nie posiada włączonej obsługi rozszerzenia MySQL, która jest wymagana przez WordPressa.','Pingback from %1$s to %2$s registered. Keep the web talking! :-)'=>'Pingback z %1$s do %2$s został zarejestrowany. Niech Sieć przemawia! :-)','Could not write file %1$s (%2$s).'=>'Nie można było zapisać pliku %1$s (%2$s).','Invalid post type.'=>'Nieprawidłowy typ treści.','Sorry, you are not allowed to change the post author as this user.'=>'Brak uprawnień do zmiany autora wpisu jako zalogowany użytkownik.','Sorry, you are not allowed to update posts as this user.'=>'Brak uprawnień do aktualizowania wpisów.','Sorry, you are not allowed to publish posts in this post type.'=>'Brak uprawnień do publikowania treści wybranego typu.','Sorry, no such post.'=>'Brak wybranego wpisu.','Sorry, you are not allowed to publish this post.'=>'Brak uprawnień do opublikowania wpisu.','Sorry, you are not allowed to update options.'=>'Brak uprawnień do aktualizacji opcji.','Sorry, you are not allowed to access details of this post.'=>'Brak uprawnień do szczegółów wpisu.','Sorry, no such page.'=>'Brak wybranej strony.','Sorry, you are not allowed to change the page author as this user.'=>'Brak uprawnień do zmiany autora strony.','Invalid post ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator wpisu.','A valid email address is required.'=>'Wymagany jest prawidłowy adres email.','Comment author name and email are required.'=>'Wymagane jest wprowadzenie podpisu i adresu email autora.','Gray'=>'Szary','Published (%s)'=>'Opublikowane (%s)' . "\0" . 'Opublikowane (%s)' . "\0" . 'Opublikowane (%s)','Scheduled (%s)'=>'Zaplanowane (%s)' . "\0" . 'Zaplanowane (%s)' . "\0" . 'Zaplanowane (%s)','Draft (%s)'=>'Szkice (%s)' . "\0" . 'Szkice (%s)' . "\0" . 'Szkice (%s)','Private (%s)'=>'Prywatne (%s)' . "\0" . 'Prywatne (%s)' . "\0" . 'Prywatne (%s)','Trash (%s)'=>'Kosz (%s)' . "\0" . 'Kosz (%s)' . "\0" . 'Kosz (%s)','Duplicate comment detected; it looks as though you’ve already said that!'=>'Wykryto duplikat komentarza: wygląda na to, że już to powiedziano!','Once Hourly'=>'Co godzinę','Twice Daily'=>'Dwa razy dziennie','Once Daily'=>'Raz dziennie','Show Link Image'=>'Pokaż obrazek odnośnika','Show Link Name'=>'Pokaż nazwę odnośnika','Show Link Description'=>'Pokaż opis odnośnika','Show Link Rating'=>'Pokaż klasyfikację odnośnika','Select Month'=>'Wybierz miesiąc','Show post counts'=>'Pokazuj liczbę wpisów','Calendar'=>'Kalendarz','Select Category'=>'Wybierz kategorię','Give the feed a title (optional):'=>'Nadaj kanałowi tytuł (opcjonalne):','Display item content?'=>'Wyświetlać zawartość elementów?','Display item author if available?'=>'Wyświetlać autorów wpisów?','Display item date?'=>'Wyświetlać daty dodania elementów?','Text'=>'Tekst','new WordPress Loop'=>'nowa pętla WordPressa','Comments on: %s'=>'Komentarze do: %s','Comments for %1$s searching on %2$s'=>'Komentarze do %1$s wyszukiwane w %2$s','Comments for %s'=>'Komentarze do %s','Comment on %1$s by %2$s'=>'Skomentuj %1$s, którego autorem jest %2$s','By: %s'=>'Autor: %s','%s hour'=>'%s godzinę' . "\0" . '%s godziny' . "\0" . '%s godzin','%s day'=>'%s dzień' . "\0" . '%s dni' . "\0" . '%s dni',', '=>', ','Could not write file %s'=>'Nie można było zapisać pliku %s','WordPress › Error'=>'WordPress › Błąd','Select a city'=>'Wybierz miasto','UTC'=>'UTC','Log in'=>'Zaloguj się','Log out'=>'Wyloguj się','Register'=>'Zarejestruj się','Search Results %1$s %2$s'=>'Wyniki wyszukiwania %1$s %2$s','Page not found'=>'Strona nie została znaleziona','%1$s %2$d'=>'%1$s %2$d','calendar caption%1$s %2$s'=>'%1$s %2$s','feed link»'=>'»','%1$s %2$s Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z wpisami','%1$s %2$s %3$s Category Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z wpisami zaszufladkowanymi do kategorii %3$s','%1$s %2$s %3$s Tag Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z wpisami otagowanymi jako %3$s','%1$s %2$s Posts by %3$s Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z wpisami, których autorem jest %3$s','« Previous'=>'« Poprzednie','Next »'=>'Następne »','Too many redirects.'=>'Zbyt wiele przekierowań.','Insert/edit image'=>'Wstaw/edytuj obrazek','Insert/edit link'=>'Wstaw/edytuj odnośnik','Insert row before'=>'Wstaw wiersz powyżej','Insert row after'=>'Wstaw wiersz poniżej','Delete row'=>'Usuń wiersz','Insert column before'=>'Wstaw kolumnę przed','Insert column after'=>'Wstaw kolumnę po','Merge table cells'=>'Scal komórki tabeli','Table row properties'=>'Właściwości wiersza tabeli','Table cell properties'=>'Właściwości komórki tabeli','Table properties'=>'Właściwości tabeli','Paste table row before'=>'Wklej wiersz tabeli przed','Paste table row after'=>'Wklej wiersz tabeli po','Cut table row'=>'Wytnij wiersz tabeli','Copy table row'=>'Skopiuj wiersz tabeli','Delete table'=>'Usuń tabelę','Row'=>'Wiersz','Column'=>'Kolumna','Document properties'=>'Właściwości dokumentu','Paragraph'=>'Akapit','Heading 1'=>'Nagłówek 1','Heading 2'=>'Nagłówek 2','Heading 3'=>'Nagłówek 3','Heading 4'=>'Nagłówek 4','Heading 5'=>'Nagłówek 5','Heading 6'=>'Nagłówek 6','Code'=>'Kod','Italic'=>'Kursywa','Underline'=>'Podkreślenie','Strikethrough'=>'Przekreślenie','Subscript'=>'Indeks dolny','Superscript'=>'Indeks górny','Cut'=>'Wytnij','Paste'=>'Wklej','New document'=>'Nowy dokument','Image description'=>'Opis obrazka','Border'=>'Obramowanie','Dimensions'=>'Wymiary','Vertical space'=>'Odstęp w pionie','Horizontal space'=>'Odstęp w poziomie','Constrain proportions'=>'Zachowaj proporcje','Type'=>'Typ','Align'=>'Wyrównanie','Mute'=>'Wycisz','Source'=>'Źródło','Letter'=>'Litera','Check Spelling'=>'Sprawdź pisownię','Insert link'=>'Wstaw odnośnik','Remove link'=>'Usuń odnośnik','Insert Page Break tag'=>'Wstaw znak nowej strony','Comments Feed'=>'Kanał z komentarzami','Previous Post'=>'Poprzedni wpis','Next Post'=>'Następny wpis','Last Post'=>'Ostatni wpis','Newer Comments »'=>'Nowsze komentarze »','« Older Comments'=>'« Starsze komentarze','am'=>'am','pm'=>'pm','AM'=>'AM','PM'=>'PM','Trash it: %s'=>'Przenieś do kosza: %s','Delete it: %s'=>'Usuń: %s','Spam it: %s'=>'Oznacz jako spam: %s','Approve it: %s'=>'Zatwierdź: %s','Username: %s'=>'Nazwa użytkownika: %s','[%s] New User Registration'=>'[%s] Rejestracja nowego użytkownika','Next page'=>'Następna strona','Previous page'=>'Poprzednia strona','Home'=>'Strona główna','Missing Attachment'=>'Brakujący załącznik','Cannot create a revision of a revision'=>'Nie można utworzyć alternatywnej wersji alternatywnej wersji','An error has occurred, which probably means the feed is down. Try again later.'=>'Wystąpił błąd, co prawdopodobnie oznacza, że kanał nie działa. Spróbuj ponownie później.','Close all open tags'=>'Zamknij wszystkie otwarte tagi','close tags'=>'zamknij tagi','Image'=>'Obrazek','of'=>'z','This file is empty. Please try another.'=>'Ten plik jest pusty. Proszę spróbować wysłać inny.','An error occurred in the upload. Please try again later.'=>'Wystąpił błąd podczas wysyłania pliku na serwer. Proszę spróbować ponownie później.','There was a configuration error. Please contact the server administrator.'=>'W konfiguracji znajduje się błąd. Proszę skontaktować się z administratorem serwera.','Upload failed.'=>'Wysyłanie nie powiodło się.','IO error.'=>'Błąd wejścia/wyjścia.','Security error.'=>'Błąd zabezpieczeń.','Upload stopped.'=>'Wysyłanie zostało zatrzymane.','Crunching…'=>'Dzielenie…','moved to the Trash.'=>'został przeniesiony do kosza.','password strengthMedium'=>'Średnie','Empty Term.'=>'Brak terminu','Please log in again.'=>'Proszę zalogować się ponownie.','Sidebar %d'=>'Panel boczny nr %d','Powered by WordPress'=>'Oparte na WordPressie','Get New Password'=>'Zdobądź nowe hasło','Registration Form'=>'Formularz rejestracyjny','Lost your password?'=>'Nie pamiętasz hasła?','You have logged in successfully.'=>'Zalogowano się pomyślnie.','You are now logged out.'=>'Wylogowano się.','Remember Me'=>'Zapamiętaj mnie','Oops: %s'=>'Ups: %s','Invalid activation key.'=>'Nieprawidłowy klucz aktywacyjny.','New User Registration: %s'=>'Rejestracja nowego użytkownika: %s','New %1$s User: %2$s'=>'Nowy użytkownik sieci %1$s: %2$s','Privacy:'=>'Prywatność:','There was a problem, please correct the form below and try again.'=>'Wystąpił problem. Proszę poprawić dane wprowadzone do pól poniższego formularza i spróbować ponownie.','Get your own %s account in seconds'=>'Załóż swoje własne konto w sieci %s w ciągu kilku sekund','%s is your new username'=>'%s jest Twoją nową nazwą użytkownika','But, before you can start using your new username, you must activate it.'=>'Zanim zaczniesz używać swojej nowej nazwy użytkownika, konieczna jest jej aktywacja.','If you do not activate your username within two days, you will have to sign up again.'=>'Jeśli nie aktywujesz swojej nazwy użytkownika w ciągu dwóch dni, konieczne będzie dokonanie ponownej rejestracji.','Sign up'=>'Zarejestruj się','Registration has been disabled.'=>'Możliwość rejestracji została wyłączona.','User registration has been disabled.'=>'Możliwość rejestracji kont została wyłączona.','Last updated'=>'Ostatnia aktualizacja','Cancel reply'=>'Anuluj pisanie odpowiedzi','Automatically add paragraphs'=>'Automatycznie twórz akapity','Site Admin'=>'Administracja witryną','%1$s %2$s Comments Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z komentarzami','%1$s %2$s %3$s Comments Feed'=>'%1$s %2$s %3$s Kanał z komentarzami','%1$s %2$s Search Results for “%3$s” Feed'=>'%1$s %2$s Kanał z wynikami wyszukiwania „%3$s”','Revision'=>'Wersja','Pending (%s)'=>'Oczekujące na przegląd (%s)' . "\0" . 'Oczekujące na przegląd (%s)' . "\0" . 'Oczekujące na przegląd (%s)','Currently %s comment is waiting for approval. Please visit the moderation panel:'=>'Na zatwierdzenie oczekuje w sumie %s komentarz. Proszę odwiedzić ekran moderacji:' . "\0" . 'Na zatwierdzenie oczekują w sumie %s komentarze. Proszę odwiedzić ekran moderacji:' . "\0" . 'Na zatwierdzenie oczekuje w sumie %s komentarzy. Proszę odwiedzić ekran moderacji:','You have attempted to queue too many files.'=>'Próbowano dodać do kolejki zbyt wiele plików.','You may only upload 1 file.'=>'Możesz wysłać tylko jeden plik.','Cannot create a user with an empty login name.'=>'Nie można utworzyć konta bez nazwy.','%s is a protected WP option and may not be modified'=>'„%s” jest zabezpieczonym ustawieniem WP i nie może zostać zmodyfikowane','Unable to create directory %s. Is its parent directory writable by the server?'=>'Nie można utworzyć katalogu „%s”. Czy WordPress ma uprawnienie do zapisu do katalogu nadrzędnego?','Empty filename'=>'Nie podano nazwy pliku','You are attempting to log out of %s'=>'Zamierzasz wylogować się z witryny „%s”','Hook %1$s is deprecated since version %2$s with no alternative available.'=>'Korzystanie z %1$s uznawane jest za przestarzałe od wersji %2$s! Nie istnieje żadna alternatywa.','Manual Offsets'=>'Ręczny wybór różnicy','Page IDs, separated by commas.'=>'Oddzielone przecinkami identyfikatory stron.','How many items would you like to display?'=>'Ile pozycji ma być wyświetlanych?','Link Rel'=>'Relacja (XFN)','[%1$s] Comment: "%2$s"'=>'[%1$s] Komentarz: „%2$s”','[%1$s] Trackback: "%2$s"'=>'[%1$s] Trackback: „%2$s”','[%1$s] Pingback: "%2$s"'=>'[%1$s] Pingback: „%2$s”','[%1$s] Please moderate: "%2$s"'=>'[%1$s] Prośba o moderację: „%2$s”','There is no excerpt because this is a protected post.'=>'Brak zajawki, ponieważ wpis jest zabezpieczony hasłem.','What do I do now?'=>'Co mam teraz zrobić?','%s [Autosave]'=>'%s [zapisana automatycznie]','%s [Current Revision]'=>'%s [aktualna wersja]','Fill Screen'=>'Pełen ekran','Language'=>'Język','Invalid object ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator obiektu','Could not insert term into the database.'=>'Nie można było dodać pozycji do bazy danych.','This file is too big. Files must be less than %s KB in size.'=>'Ten plik jest za duży. Pliki muszą być mniejsze niż %s KB.','Next'=>'Następny','Password reset is not allowed for this user'=>'Reset hasła nie jest możliwy dla tego użytkownika','That user does not exist.'=>'Takie konto nie istnieje.','The changes you made will be lost if you navigate away from this page.'=>'Niezapisane zmiany zostaną utracone, jeśli opuścisz tę stronę.','« Back'=>'« Powrót','Show hierarchy'=>'Pokaż hierarchię','Your blogroll'=>'Twój blogroll','Exclude:'=>'Pomiń:','Sort by:'=>'Sortuj według:','This argument has changed to an array to match the behavior of the other cron functions.'=>'Przyjmowanym argumentem jest teraz tablica, aby ta funkcja zachowywała się tak jak pozostałe związane z cronem.','Unapproved'=>'Odrzucony','Invalid key.'=>'Nieprawidłowy klucz.','Document (%s)'=>'(%s) dokument' . "\0" . '(%s) dokumenty' . "\0" . '(%s) dokumentów','Could not update comment status.'=>'Nie można było zaktualizować stanu komentarza.','Could not update post in the database.'=>'Nie można było zaktualizować wpisu w bazie danych.','Could not insert post into the database.'=>'Nie można było wstawić wpisu do bazy danych.','Sorry, that username already exists!'=>'Istnieje już konto używające wybranej nazwy!','Sorry, usernames must have letters too!'=>'Nazwa użytkownika musi składać się także z liter!','Page ID'=>'Identyfikator strony','Page title'=>'Tytuł strony','Blockquote'=>'Cytat blokowy','Page order'=>'Kolejność stron','Content, title, and excerpt are empty.'=>'Treść, tytuł oraz zajawka są puste.','Sun'=>'niedz.','Private: %s'=>'Prywatne: %s','Sat'=>'sob.','Print'=>'Drukuj','Fri'=>'pt.','Number of posts to show:'=>'Liczba wpisów do wyświetlenia:','Lost Password'=>'Zapomniane hasło','Fullscreen'=>'Tryb pełnoekranowy','Top Right'=>'Na górze po prawej','Top'=>'Na górze','Bottom'=>'Na dole','Top Left'=>'Na górze po lewej','Wed'=>'śr.','That username is already activated.'=>'Wybrana nazwa użytkownika została już potwierdzona.','Next >'=>'Następne >','Recent Posts'=>'Ostatnie wpisy','Mon'=>'pon.','This feature requires inline frames. You have iframes disabled or your browser does not support them.'=>'Funkcja wymaga użycia ramek inline, a ich obsługa jest w twojej przeglądarce wyłączona lub nie są one przez nią obsługiwane. ','[%s] Password Reset'=>'[%s] Resetowania hasła','Middle'=>'Pośrodku','Protected: %s'=>'Zabezpieczone: %s','Loop'=>'Pętla','Do you really want to log out?'=>'Czy naprawdę chcesz się wylogować?','Tue'=>'wt.','Thu'=>'czw.','widgets%1$s on %2$s'=>'%1$s - %2$s','Bottom Left'=>'Na dole po lewej','Bottom Right'=>'Na dole po prawej','< Prev'=>'< Poprzednie','Untitled'=>'Nienazwane','That username is currently reserved but may be available in a couple of days.'=>'Wybrana nazwa użytkownika jest aktualnie zarezerwowana, ale może być wolna za kilka dni.','Could not create user'=>'Nie można było utworzyć konta użytkownika','Register For This Site'=>'Zarejestruj się w witrynie','Bold'=>'Półgruby','Copy'=>'Kopiuj','Function %1$s was called with an argument that is deprecated since version %2$s! %3$s'=>'Funkcja %1$s została wywołana z argumentem, którego użycie jest przestarzałe od wersji %2$s! %3$s','Function %1$s was called with an argument that is deprecated since version %2$s with no alternative available.'=>'Funkcja %1$s została wywołana z argumentem, którego użycie jest przestarzałe od wersji %2$s! Nie istnieje żadna alternatywa.','Hook %1$s is deprecated since version %2$s! Use %3$s instead.'=>'Korzystanie z %1$s uznawane jest za przestarzałe od wersji %2$s! Zamiast tego proszę użyć %3$s.','If you are still stuck with this message, then check that your database contains the following tables:'=>'Jeśli nadal nie udało się usunąć tego problemu, sprawdź, czy baza danych zawiera następujące tabele:','(Must be at least 4 characters, lowercase letters and numbers only.)'=>'(Musi składać się z co najmniej 4 znaków; wyłącznie litery i cyfry.)','Error: The username field is empty.'=>'Błąd: pole nazwy użytkownika jest puste.','Error: The password field is empty.'=>'Błąd: pole hasła jest puste.','Error: Your account has been marked as a spammer.'=>'Błąd:: twoje konto zostało oznaczone jako konto spamera.','Error: WordPress %1$s requires MySQL %2$s or higher'=>'Błąd: WordPress %1$s wymaga MySQL w wersji %2$s lub nowszej','Enter a description of the image'=>'Wpisz opis obrazka','Enter the URL of the image'=>'Wpisz adres URL obrazka','Enter the URL'=>'Wpisz adres URL','The URL you entered seems to be an external link. Do you want to add the required http:// prefix?'=>'Wpisany adres URL wydaje się być zewnętrznym odnośnikiem. Czy chcesz dodać do niego wymagany prefiks http://?','Protected Comments: Please enter your password to view comments.'=>'Komentarze są zabezpieczone. Proszę wpisać swoje hasło, aby je zobaczyć.','Enter the RSS feed URL here:'=>'Wpisz adres URL kanału RSS:','Tag Cloud'=>'Chmura tagów','The slug “%s” is already in use by another term.'=>'Uproszczona nazwa „%s” jest już używana przez inny element.','Separate pattern categories with commas'=>'Oddziel kategorie wzorców przecinkami','Sorry, you have used your space allocation of %s. Please delete some files to upload more files.'=>'Wykorzystano całą przydzieloną przestrzeń dyskową (,która wynosi %s). Usuń coś przed wgraniem nowych plików.','Stylesheet is missing.'=>'Brakuje arkusza stylów.','Slow down, no need to check for new mails so often!'=>'Zwolnij, nie musisz tak często sprawdzać wiadomości!','Select all'=>'Wybierz wszystko','Invalid item ID.'=>'Nieprawidłowy identyfikator elementu.','You can see all notes on this post here:'=>'Wszystkie notatki do wpisu:','Post Comment'=>'Dodaj komentarz','The parent theme is missing. Please install the "%s" parent theme.'=>'Brak motywu nadrzędnego. Zainstaluj motyw nadrzędny: „%s”.','If you have not received your email yet, there are a number of things you can do:'=>'Jeśli nie otrzymano jeszcze wiadomości email, to można sprawdzić następujące rzeczy:','Still waiting for your email?'=>'Nadal czekasz na wiadomość email?','There does not seem to be any new mail.'=>'Wygląda na to, że nie ma żadnych nowych wiadomości email.','Error: Please enter a username or email address.'=>'Błąd: proszę wpisać nazwę użytkownika lub adres email.','Sorry, that email address is already used!'=>'Wybrany adres email jest już używany!','Sorry, that email address is not allowed!'=>'Podany adres email jest niedozwolony!','You cannot use that email address to signup. There are problems with them blocking some emails from WordPress. Please use another email provider.'=>'Nie można zarejestrować się przy użyciu podanego adresu email — zaobserwowaliśmy problemy z dostarczaniem wiadomości pod podanej domeny. Proszę użyć konta na innym serwerze.','The URL you entered seems to be an email address. Do you want to add the required mailto: prefix?'=>'Wpisany adres URL wydaje się być adresem email, czy dodać wymagany prefiks mailto:?','Action'=>'Działanie','General'=>'Ogólne','Please try again.'=>'Spróbuj jeszcze raz.','Email Address'=>'Adres e-mail','Pingback excerpt: %s'=>'Zajawka Pingback: %s','Trackback excerpt: %s'=>'Zajawka Trackback: %s','Just a username, please.'=>'Proszę tylko wpisać nazwę użytkownika.','Error: The email address is not correct.'=>'Błąd: wpisano nieprawidłowy adres email.','Error: Please type your email address.'=>'Błąd: proszę wpisać swój adres email.','Please enter a page title'=>'Wpisz tytuł strony','Blue'=>'Niebieski','Edit Category'=>'Edytuj kategorię','Help'=>'Pomoc','Black'=>'Czarny','Brown'=>'Brązowy','Green'=>'Zielony','Orange'=>'Pomarańczowy','Pink'=>'Różowy','Purple'=>'Fioletowy','Red'=>'Czerwony','Silver'=>'Srebrny','White'=>'Biały','Dashboard'=>'Kokpit','Log In'=>'Zaloguj się','Yes'=>'Tak','Width'=>'Szerokość','Themes'=>'Motywy','Settings'=>'Ustawienia','Date Format'=>'Format daty','Height'=>'Wysokość','Deactivate'=>'Wyłącz','HTML'=>'HTML','« Previous Page'=>'« Poprzednia strona','Next Page »'=>'Następna strona »','Comments on %s'=>'Komentarze do %s','No Comments'=>'Brak komentarzy','Title:'=>'Tytuł:','Edit This'=>'Edytuj','Pages:'=>'Strony:','Last updated: %s'=>'Ostatnia aktualizacja: %s','Bookmarks'=>'Zakładki','No categories'=>'Brak kategorii','Leave a Comment'=>'Dodaj komentarz','Log in to leave a Comment'=>'Zaloguj się, aby dodać komentarz','Click here to cancel reply.'=>'Kliknij tutaj, aby anulować odpowiadanie.','Leave a Reply'=>'Dodaj komentarz','%1$s at %2$s'=>'%1$s o %2$s','(Edit)'=>'(Edytuj)','Meta'=>'Meta','First Post'=>'Pierwszy wpis','Website'=>'Witryna internetowa','My Sites'=>'Moje witryny','Sites'=>'Witryny','Visit %s’s website'=>'Odwiedź witrynę internetową osoby podpisującej się „%s”','You must be logged in to post a comment.'=>'Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.','Time Format'=>'Format godziny','Strength indicator'=>'Siłomierz','No results found.'=>'Brak wyników.','Comments are closed.'=>'Możliwość komentowania została wyłączona.','Yellow'=>'Żółty','Widgets'=>'Widżety','There are no options for this widget.'=>'Widżet nie posiada opcji.','Sorry, comments are closed for this item.'=>'Elementu nie można komentować.','Theme'=>'Motyw','1 Comment'=>'Jeden komentarz','Posts by %s'=>'Wpisy od %s','Leave a Reply to %s'=>'Skomentuj %s','Skip to content'=>'Przejdź do treści','Default'=>'Domyślne','Feed for all posts filed under %s'=>'Kanał dla wszystkich wpisów opublikowanych w kategorii %s','Separate tags with commas'=>'Oddzielaj tagi przecinkami','Site Title'=>'Nazwa witryny','Confirmed (%s)'=>'Potwierdzono (%s)' . "\0" . 'Potwierdzono (%s)' . "\0" . 'Potwierdzono (%s)','All'=>'Wszystko','Log in to Reply'=>'Zaloguj się, aby odpowiedzieć','Your comment is awaiting moderation.'=>'Twój komentarz oczekuje na zatwierdzenie.','Enter your password to view comments.'=>'Wpisz swoje hasło, aby zobaczyć komentarze.','Error: Please enter a username.'=>'Błąd: proszę wpisać nazwę użytkownika.','Enable'=>'Włącz','Email'=>'Adres email','Tags:'=>'Tagi:','Categories'=>'Kategorie','Search Categories'=>'Szukaj kategorii','nounComment'=>'Komentarz','No'=>'Nie','Restore'=>'Przywróć','%s ago'=>'%s temu','Publish'=>'Opublikuj','Delete'=>'Usuń','Apply'=>'Zastosuj','None'=>'Brak','Description'=>'Opis','Link Categories'=>'Kategorie odnośników','Edit Link Category'=>'Edytuj kategorię odnośników','Target'=>'Cel','Advanced'=>'Zaawansowane','Attributes'=>'Atrybuty','Pages'=>'Strony','Author'=>'Autor','URL'=>'Adres URL','Edit'=>'Edytuj','Edit Tag'=>'Edytuj tag','Tags'=>'Tagi','Users'=>'Użytkownicy','Done'=>'Gotowe','Anonymous'=>'Anonim','RSS'=>'RSS','Plugins'=>'Wtyczki','Save Draft'=>'Zapisz szkic','Undo'=>'Cofnij','Comments'=>'Komentarze','Save'=>'Zapisz','Content'=>'Treść','Pingback'=>'Pingback','Trackback'=>'Trackback','Unknown Feed'=>'Nieznany kanał','Sidebar'=>'Panel boczny','Archives'=>'Archiwa','Username'=>'Nazwa użytkownika','Password'=>'Hasło','Redo'=>'Ponów','Add Media'=>'Dodaj medium','Cancel'=>'Anuluj','Saved.'=>'Zapisano.','Medium'=>'Średni','Size'=>'Rozmiar','Alignment'=>'Wyrównanie','Image URL'=>'Adres URL obrazka','OK'=>'OK','Private'=>'Prywatne','Media'=>'Media','Actions'=>'Działania','Add'=>'Dodaj','All Categories'=>'Wszystkie kategorie','Search'=>'Szukaj','Version'=>'Wersja','Images'=>'Obrazki','View Post'=>'Zobacz wpis','View Page'=>'Zobacz stronę','By %s'=>'Autor: %s','Links'=>'Odnośniki','Close'=>'Zamknij','Select'=>'Wybierz','New Page'=>'Nowa strona','New Post'=>'Nowy wpis','Edit Post'=>'Edytuj wpis','Edit Image'=>'Edytuj obrazek','Full Size'=>'Pełny rozmiar','File “%s” does not exist?'=>'Czy plik „%s” istnieje?','File “%s” is not an image.'=>'Plik „%s” nie jest obrazkiem.','Update Category'=>'Zaktualizuj kategorię','Public'=>'Publiczne','Excerpt'=>'Zajawka','Dismiss'=>'Odrzuć','Name'=>'Nazwa','(no title)'=>'(brak tytułu)','Search Results for “%s”'=>'Wyniki wyszukiwania dla „%s”','Submit'=>'Wyślij','Thumbnail'=>'Miniatura','Recent Comments'=>'Najnowsze komentarze','Add or remove tags'=>'Dodaj lub usuń tagi','Left'=>'Do lewej','Edit Media'=>'Edytuj plik','Caption'=>'Podpis','Update'=>'Aktualizuj','Add Link'=>'Dodaj odnośnik','Right'=>'Do prawej','Number of comments to show:'=>'Liczba wyświetlanych komentarzy:','The GD image library is not installed.'=>'Biblioteka GD nie jest zainstalowana.','Install'=>'Instaluj','Center'=>'Pośrodku','View'=>'Podgląd','Are you sure you want to do this?'=>'Czy chcesz to zrobić?','Email: %s'=>'Adres email: %s','Revisions'=>'Wersje','No posts found.'=>'Nie znaleziono żadnych wpisów.','Title'=>'Tytuł','Pending Review'=>'Oczekuje na przegląd','Draft'=>'Szkic','Y/m/d'=>'d.m.Y','Log Out'=>'Wyloguj się','Password:'=>'Hasło:','Activation Key Required'=>'Wymagany jest klucz aktywacyjny','Activation Key:'=>'Klucz aktywacyjny:','Your account is now active!'=>'Twoje konto zostało aktywowane!','An error occurred during the activation'=>'Wystąpił błąd podczas aktywacji','Username:'=>'Nazwa użytkownika:','Visit Site'=>'Odwiedź witrynę','Activate'=>'Włącz','Published'=>'Opublikowany']]; Żydowska Legnica – historia, synagoga, cmentarz
Strona główna Legnica Żydowska Legnica – historia, synagoga, cmentarz

Żydowska Legnica – historia, synagoga, cmentarz

261
0
Rate this post

Żydowska Legnica – historia, synagoga, cmentarz

W sercu Dolnego Śląska, w malowniczym mieście Legnica, kryje się fascynująca historia związana z jednym z najważniejszych aspektów naszej kulturowej mozaiki – społecznością żydowską. Choć wielu mieszkańców może nie zdawać sobie sprawy z bogatej przeszłości Żydów w tym regionie, ich ślady wciąż są obecne, zachowane w architekturze, miejscach kultu oraz pamięci lokalnych społeczności.W artykule przyjrzymy się nie tylko historii Żydowskiej Legnicy, ale również niezwykłej synagodze, która była niegdyś centrum życia religijnego i kulturalnego, oraz cmentarzowi, stanowiącemu świadectwo wielowiekowej obecności Żydów na tych terenach. Zgłębimy ich losy, które, mimo burz historii, wciąż mają wiele do opowiedzenia. Wyruszmy w podróż przez wieki, aby odkryć, co tak naprawdę oznacza Żydowska Legnica i jak jej historia wpływa na współczesne oblicze miasta.

Nawigacja:

Żydowska Legnica – wprowadzenie do bogatej historii

Legnica, miasto ze starym rodowodem, kryje w sobie fascynującą historię żydowskiej społeczności, która przyczyniła się do rozwoju tego regionu. Żydzi osiedlili się tutaj w XV wieku, a ich obecność przyczyniła się do wzbogacenia kulturowego i ekonomicznego miasta. Mimo wielu trudności, w tym prześladowań i zmian politycznych, obecność Żydów w Legnicy trwała przez wieki, a ich wkład w życie lokalnej społeczności pozostawia trwały ślad.

Wśród najważniejszych elementów żydowskiego dziedzictwa Legnicy należy wymienić:

  • Synagoga w Legnicy: Zbudowana w XIX wieku, była nie tylko miejscem kultu, ale także centrum życia społecznego żydowskiej wspólnoty. Jej architektura zachwycała różnorodnością stylów i szczegółów.
  • Cmentarz żydowski: Dziś spoczywa tutaj wiele osób zasłużonych dla lokalnej społeczności, a nagrobki stanowią cenny zabytek, przypominający o dawnej obecności Żydów w Legnicy.

Warto zauważyć, że Żydzi w Legnicy angażowali się w różne dziedziny życia, takie jak:

  • Handel i rzemiosło: Żydzi przybyli do Legnicy z umiejętnościami handlowymi, które przyczyniły się do rozwoju lokalnych rynków.
  • Kultura i edukacja: Umożliwili rozwój szkół oraz organizacji kulturalnych, promując sztukę i naukę.

Pomimo faktu, że wiele z tych historycznych śladów zostało zniszczonych podczas II wojny światowej, dwa główne punkty, synagoga i cmentarz, nadal przypominają o bogatej historii żydowskiej Legnicy. społeczność lokalna nie zapomina o tych wydarzeniach, a inicjatywy mające na celu zachowanie pamięci o tym dziedzictwie są coraz bardziej widoczne.

Rokwydarzenie
1453Pierwsze wzmianki o Żydach w Legnicy
1861Budowa nowej synagogi
[1945Kończąca się obecność Żydów w Legnicy

Obecnie istnieje wiele starań, aby przywrócić pamięć o życiu żydowskiej społeczności i jej wpływie na historię Legnicy. Inicjatywy edukacyjne oraz projekty związane z rewitalizacją to tylko niektóre z działań podejmowanych w tym zakresie.

Kultura żydowska w Legnicy na przestrzeni wieków

Legnica, miasto o bogatej historii, zostało na przestrzeni wieków świadkiem kształtowania się niezatartej kultury żydowskiej. Żydzi osiedlili się w tym rejonie w XV wieku, przyczyniając się do rozwoju lokalnej gospodarki oraz życia społecznego. W ciągu kolejnych stuleci ich obecność w Legnicy stała się nieodłączną częścią życia codziennego mieszkańców.

W XIII wieku, społeczność żydowska zaczęła zdobywać prawa, a z biegiem czasu ich wpływy rosły. Ważnym punktem w historii żydowskiej Legnicy była budowa synagogi, która stała się centrum duchowym i kulturalnym. Synagoga,zbudowana w 1825 roku,wyróżniała się nie tylko swoją architekturą,ale także licznymi wydarzeniami kulturalnymi i religijnymi,które przyciągały Żydów z okolicznych miejscowości.

  • synagoga w Legnicy: po wojnie dotknęła ją dewastacja,do której przyczyniły się wydarzenia II wojny światowej.
  • Cmentarz żydowski: zachowany cmentarz z XVIII wieku, świadectwo bogatej tradycji i historii Żydów legnickich.
  • Wspólnoty religijne: przepływ kulturowy zbliżający Żydów i chrześcijan.

Warto również zwrócić uwagę na życie codzienne Żydów w Legnicy. Przybyli tutaj rzemieślnicy,kupcy i intelektualiści,którzy wzbogacili lokalną kulturę,wprowadzając nowe zwyczaje i tradycje. Ich wkład był szczególnie widoczny w takich dziedzinach jak:

  • Handel – wiele sklepów i warsztatów prowadziły żydowskie rodziny.
  • Sztuka – działalność artystyczna, jak teatr, muzyka i literatura.
  • Wykształcenie – wiele szkół i instytucji edukacyjnych, które kształciły młodzież.

Pomimo trudnych czasów, jakie nastały po drugiej wojnie światowej, historia żydowskiej społeczności w Legnicy nie została zapomniana. Obecnie, lokalne władze oraz stowarzyszenia podejmują działania mające na celu ochronę i upamiętnienie dziedzictwa żydowskiego, co przyczynia się do integracji z różnorodnością kulturową miasta.

Legnica to przykład miejsca, w którym różnorodność kulturowa może być źródłem inspiracji, a historia Żydów stanowi ważny element szerszej opowieści o tożsamości regionalnej. Kultura żydowska pozostaje istotnym wątkiem w narracji o Legnicy, przypominając o wartościach tolerancji i współpracy międzykulturowej.

Początki osadnictwa Żydów w Legnicy

Osadnictwo Żydów w Legnicy sięga średniowiecza. Pierwsze wzmianki o Żydach w tym regionie pochodzą z XIII wieku, kiedy to zaczęli oni osiedlać się w miastach, takich jak Legnica. To miejsce stało się dla nich nie tylko schronieniem, ale również punktem rozkwitu ich kultury i tradycji.

W ciągu następnych stuleci społeczność żydowska w Legnicy rozwijała się w sposób zróżnicowany. Wykształcenie oraz umiejętności, które nieśli ze sobą Żydzi, przyczyniły się do wzbogacenia lokalnego życia gospodarczego. Kolejne etapy osadnictwa to:

  • Rozwój handlu i rzemiosła
  • Budowa synagogi w XVII wieku
  • Pojawienie się wpływowych rodzin żydowskich

W XVIII wieku, kiedy Legnica stała się częścią Prus, społeczność żydowska zaczęła cieszyć się coraz większymi swobodami. W wyniku liberalnych reform, Żydzi zyskali prawo do osiedlania się na terenach miast, co zaowocowało ich większym udziałem w życiu społecznym i gospodarczym Legnicy.

Obok wzmocnienia pozycji ekonomicznej, Żydzi w Legnicy stawiali również na edukację i kulturę. powstały pierwsze szkoły żydowskie, które uczyły zarówno tradycyjnych tekstów religijnych, jak i przedmiotów świeckich. Ważne osiągnięcia społeczności to:

  • Utworzenie biblioteki żydowskiej
  • Organizacja wydarzeń kulturalnych i religijnych
  • Prace na rzecz poprawy warunków życia

Jednak nie wszystko związane z historią Żydów w Legnicy było harmonijne. W XIX wieku, z jednaj strony rosło zainteresowanie Żydami z drugiej pojawiały się także uprzedzenia i antysemityzm. Niemniej jednak, Żydzi w Legnicy stanowili ważny element tkanki społecznej miasta, kształtując jego oblicze zarówno w aspekcie gospodarczym, jak i kulturowym.

W miarę upływu lat, społeczność żydowska w Legnicy napotykała na różnorodne wyzwania, w tym trudności związane z II wojną światową, które na zawsze zmieniły oblicze tego miasta. Mimo to, ich wkład w historię Legnicy jest niezaprzeczalny i zasługuje na pamięć oraz refleksję.

Złoty wiek żydowskiego handlu w Legnicy

W XIX wieku Legnica przeżywała intensywny rozwój dzięki napływowi ludności żydowskiej, która przyniosła ze sobą nowe idee handlowe oraz innowacyjne podejście do biznesu. W tym okresie miasto stało się dynamicznym ośrodkiem żydowskiego handlu, gdzie działalność gospodarcza przybierała liczne formy i rozwijała się w różnorodnych dziedzinach.

Wśród najważniejszych sektorów żydowskiego handlu w Legnicy wyróżniały się:

  • Handel detaliczny: Żydzi otwierali sklepy i tawerny, stając się nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu. Oferowali różnorodne produkty,od odzieży po żywność.
  • przemysł tekstylny: W Legnicy działały liczne warsztaty krawieckie, w których zatrudniano zarówno lokalnych rzemieślników, jak i przybyszów z innych regionów.
  • Rzemiosło: Cieśle, rzemieślnicy metalowi i szewcy przybyli do legnicy, przyczyniając się do rozwoju lokalnej produkcji.

Żydowscy przedsiębiorcy wyróżniali się także aktywnością na polu finansów. Banki i instytucje kredytowe, takie jak Bank Żydowski, stały się kluczowymi graczami w lokalnej gospodarce, wspierając rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.

Kiedy bawarska monarchia wprowadziła w Legnicy reformy, które umożliwiały Żydom pełne uczestnictwo w życiu społecznym i gospodarczym, ich rola w mieście stała się jeszcze bardziej znacząca. Eklektystyczny styl architektoniczny budynków handlowych oraz synagogi, które powstały w tym czasie, na trwałe wpisały się w zabytkowy krajobraz legnicy.

W latach świetności legnickiego handlu żydowskiego,miasto uzyskało reputację jednego z najważniejszych ośrodków handlowych w regionie,przyciągając kupców z innych części europy. Mieszkający tu Żydzi angażowali się w życie lokalnej społeczności, wpływając na rozwój kultury i sztuki, co pokazuje ich dziedzictwo obecne do dziś.

RokWydarzenie
1800Pierwsze wzmianki o żydowskich kupcach w Legnicy
1860Założenie pierwszej żydowskiej gminy religijnej
1880Budowa nowej synagogi w stylu eklektycznym
1930Szczyt żydowskiej działalności gospodarczej w mieście

Synagoga w Legnicy – architektoniczne arcydzieło

Synagoga w Legnicy, znana jako jedno z najpiękniejszych przykładów architektury żydowskiej w Polsce, jest nie tylko istotnym punktem na mapie historycznej miasta, ale również świadectwem bogatej kultury, która przez wieki kształtowała to miejsce. Zbudowana w latach 1857-1859, wyróżnia się neomorenowym stylem, który przyciąga uwagę zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Charakterystyczne cechy synagogi to:

  • bogato zdobiona fasada – zachwyca misterijnymi detalami architektonicznymi, które nawiązują do tradycji żydowskiej.
  • Przestronny wnętrze – wypełnione naturalnym światłem przez witraże, tworzy niezwykłą atmosferę modlitwy i refleksji.
  • Wspaniałe detale – rzeźbienia, sztukaterie oraz świeczniki, które nadają wnętrzu niepowtarzalny klimat.

Warto również zaznaczyć,że synagoga miała istotne znaczenie dla społeczności żydowskiej w Legnicy. Pełniła funkcje nie tylko religijne,ale także kulturalne i społeczne. W jej murach organizowano różnorodne wydarzenia, które integrowały lokalną społeczność, a także przechowywano wiele cennych zbiorów archiwalnych.

Przeglądając historię synagogi, nie można pominąć jej losów w czasach II wojny światowej, kiedy została zamknięta i przez lata zaniedbana. Dopiero po 1945 roku, po zakończeniu wojny, synagoga zaczęła stopniowo odzyskiwać swoją dawną świetność. Dzięki staraniom lokalnych instytucji i społeczności żydowskiej,miejsce to doczekało się renowacji i przekształcenia w centrum kultury.

Zarówno architektura, jak i historia tego miejsca czynią z synagogi nie tylko obiekt turystyczny, ale także ważny punkt odniesienia dla wciąż aktywnej społeczności żydowskiej w regionie. Współcześnie,obiekt goszczący różnego rodzaju wystawy oraz wydarzenia artystyczne,odgrywa znaczącą rolę w zachowaniu pamięci oraz tradycji kulturowych.

Podążając śladami przeszłości,warto zwrócić uwagę na lokalne inicjatywy,które promują kulturę żydowską,umożliwiając lepsze zrozumienie jej wpływu na historię Legnicy:

  • Warsztaty artystyczne – organizowane w murach synagogi,które przyciągają młodych artystów.
  • Spotkania edukacyjne – dotyczące historii społeczności żydowskiej w Legnicy.
  • Wycieczki tematyczne – oferujące głębsze zrozumienie kontekstu historycznego i architektonicznego.

Synagoga w Legnicy to nie tylko budowla, ale także ślad po wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej, a jej architektoniczna wartość czyni ją klejnotem kultury Dolnego Śląska.

Historia legnickiej synagogi w kontekście społeczności

Legnicka synagoga, wzniesiona w XIX wieku, stała się centralnym punktem wspólnoty żydowskiej w tym regionie. jej architektura, łącząca elementy neogotyckie z żydowskimi akcentami, nie tylko przyciągała uwagę, ale także symbolizowała niemiecką oraz żydowską tożsamość Legnicy.W czasach swej świetności synagoga była miejscem nie tylko modlitwy, ale i kulturalnego oraz społecznego życia wspólnoty.

Ważnym aspektem działalności synagogi było:

  • Organizowanie wspólnych świąt – synagoga była miejscem spotkań w czasie znaczących świąt żydowskich, takich jak Rosz Haszana czy Jom Kipur.
  • Edukacja – w jej murach odbywały się lekcje judaizmu, co przyczyniło się do zachowania tradycji w młodszych pokoleniach.
  • Wsparcie społeczne – synagoga służyła jako punkt pomocy dla potrzebujących członków wspólnoty.

Po II wojnie światowej,kiedy to Legnica straciła większość swoich Żydów,synagoga podzieliła los wielu podobnych struktur i popadła w zapomnienie. Jednak historia legnickiej synagogi nie kończy się na zniszczeniach.

Dzięki staraniom lokalnych organizacji i pasjonatów historii, rozpoczęto prace nad jej renowacją oraz upamiętnieniem. Z myślą o odrodzeniu społeczności żydowskiej w Legnicy, a także zachowaniu pamięci o tych, którzy ją tworzyli, planuje się:

  • Organizację wystaw – mających na celu przybliżenie historii Żydów legnickich.
  • Wydarzenia kulturalne – koncerty, dni otwarte i warsztaty, które zapraszają różnorodne społeczności do wspólnego odkrywania kultury żydowskiej.
  • Szkolenia i wykłady – o historii Żydów w Legnicy oraz ich wpływie na lokalną kulturę i tradycję.

Obecnie synagoga pełni rolę nie tylko miejsca historycznego, ale również symbolu dialogu międzykulturowego, który promuje zrozumienie i akceptację różnych tradycji religijnych i etnicznych.Jej historia ilustruje nie tylko przeszłość, ale również przyszłość, w której różnorodność może stać się źródłem siły dla całej społeczności.

Wnętrze synagogi – symbole i ich znaczenie

Wnętrze synagogi jest miejscem,gdzie nie tylko odbywają się modlitwy,lecz także zachowane są głębokie symbole kultury i tradycji żydowskiej. każdy element architektury oraz wyposażenia wnętrza synagogi niesie ze sobą znaczenie, które sięga daleko w przeszłość.

Aron HaKodesz, czyli szafa na Torę, stanowi centralny punkt synagogi. Jest nie tylko miejscem przechowywania najświętszych zwojów,ale także symbolem boskiej obecności i ciągłości tradycji. Często zdobiona bogatymi ornamentami i inskrypcjami, zachwyca swoją urodą i znaczeniem.

Obok Aron HaKodesz znajduje się Bima, podium, na którym dokonuje się odczytu tory. To miejsce, w którym skupia się społeczność, odzwierciedlając demokrację żydowską, gdzie każdy ma prawo do uczestnictwa w modlitwie oraz wspólnym studiowaniu świętych tekstów.

Wnętrze synagogi jest także ozdobione lustrami, które symbolizują odbicie boskości w każdym człowieku. Te elementy pomagają wiernym w refleksji nad sobą oraz własnym miejscem w społeczności.

Warto również zwrócić uwagę na kolory i światło, które grają kluczową rolę w atmosferze synagogi. ciepłe barwy drewnianych elementów oraz witraży tworzą przestrzeń sprzyjającą kontemplacji i modlitwie. Witraże,przedstawiające sceny biblijne,także niosą ze sobą głębokie przesłanie,łącząc historię ludzką z boskością.

ElementSymbolika
Aron HaKodeszObecność Boga
BimaWspólnota i demokracja
WitrażeŁączenie ludzi z historią i wiarą
Lustrarefleksja i wewnętrzne światło

Każdy z tych elementów tworzy razem przestrzeń, która nie tylko sprzyja modlitwie, ale także kultywuje pamięć o historii oraz tożsamości społeczności żydowskiej. Wnętrze synagogi w legnicy, jak w wielu innych miastach, jest świadectwem jej bogatej przeszłości i ciągłej obecności kultury żydowskiej w Polsce.

działalność społeczna gminy żydowskiej w Legnicy

W Legnicy, działalność społeczna gminy żydowskiej odgrywała kluczową rolę w kształtowaniu życia lokalnej społeczności. Gmina ta, choć borykała się z trudnościami, potrafiła zintegrować mieszkańców i wspierać ich w różnych aspektach życia. Wspólne działania obejmowały zarówno sferę religijną, jak i świecką, co przyczyniało się do wzbogacenia kultury miasta.

Wśród głównych inicjatyw społecznych gminy żydowskiej w Legnicy można wymienić:

  • Organizację wydarzeń religijnych – regularne modlitwy, święta żydowskie oraz wspólne studiowanie Torę przyciągały lokalnych Żydów i sprzyjały integracji.
  • Wspieranie edukacji – w gminie działały szkoły żydowskie, które koncentrowały się na nauczaniu kultury, tradycji i języka jidysz.
  • Akcje charytatywne – gmina organizowała zbiórki oraz pomoc dla ubogich, co wzmocniło solidarność w społeczności.
  • Współpraca z innymi organizacjami – żydowska gmina często wspierała lokalne inicjatywy, współpracując z innymi grupami etnicznymi i religijnymi.

Ważnym aspektem działalności społecznej była również pielęgnacja pamięci o historii żydowskiej w Legnicy. W ramach tych działań organizowane były wykłady oraz wystawy poświęcone historii Żydów w regionie,co miało na celu edukację młodszych pokoleń oraz zachowanie regionalnych tradycji.

Poniżej przedstawiamy tabelę, która ilustruje wybrane daty oraz wydarzenia w historii gminy żydowskiej w Legnicy:

dataWydarzenie
1793Założenie pierwszej gminy żydowskiej w Legnicy
1855Otwarcie nowej synagogi
[1945Powojenne zniszczenia gminy
2000Rewitalizacja lokalnego cmentarza żydowskiego

miała zatem wielki wpływ na życie miasta, stanowiąc ważny element jego tożsamości. Dzięki wspólnym wysiłkom, społeczność ta przetrwała trudne czasy, utrzymując swoje tradycje i wartości, które do dzisiaj są częścią wielokulturowej mozaiki Legnicy.

Ciekawe postacie z historii Żydów w Legnicy

Historia żydowskiej społeczności w Legnicy jest pełna fascynujących postaci, które miały znaczący wpływ na życie kulturalne, gospodarcze i społeczne tego miasta. Wśród nich można znaleźć zarówno ludzi zasłużonych w sferze polityki, jak i artystów oraz uczonych. Oto kilku z nich:

  • Salomon Dreifuss – wybitny działacz społeczny i filantrop, który w XIX wieku przyczynił się do rozwoju lokalnego życia kulturalnego i edukacyjnego. Jego inicjatywy przyczyniły się do powstania wielu instytucji społecznych.
  • Jakub Churgin – znany przemysłowiec, który założył jedną z pierwszych żydowskich fabryk w Legnicy w XX wieku. Jego innowacyjne podejście do produkcji przyczyniło się do wzmocnienia lokalnej gospodarki.
  • Charlotte Lichtenstein – uznawana za jedną z pierwszych kobiet w historii Legnicy, które prowadziły własną działalność gospodarczą. Jej działanie wpłynęło na rewitalizację lokalnych rynków.
  • David Kaufmann – filolog i badacz,który przyczynił się do popularyzacji języka hebrajskiego oraz kultury żydowskiej w regionie. Jego badania związane były z wpływem literatury na społeczeństwo żydowskie.

Każda z tych postaci przyczyniła się do wzbogacenia lokalnej kultury oraz współpracy między różnymi społecznościami w Legnicy. Ich dziedzictwo pozostaje widoczne w wielu aspektach życia miasta – od edukacji, przez przemysł, aż po sztukę.

Znaczenie Żydów w życiu Legnicy

Żydowska społeczność w Legnicy odgrywała kluczową rolę w kształtowaniu tożsamości miasta. Wzbogacili oni Legnicę o swoje tradycje, obrzędy i wartości, które wciąż są obecne w lokalnej kulturze. przykłady ich wpływu obejmują:

Obszar wpływuPrzykład
EdukacjaPowstanie hederów, szkół żydowskich
KulturaTeatr żydowski, muzyka klezmerska
GospodarkaZakłady rzemieślnicze, handel

Historia Żydów w Legnicy jest nie tylko opowieścią o jednostkach, ale także świadectwem współpracy i wspólnego działania różnych społeczności. Dziś ich dziedzictwo jest źródłem inspiracji i nauki dla przyszłych pokoleń.

Znaczenie legnickiego cmentarza żydowskiego

Legnicki cmentarz żydowski, ukryty w zachodniej części miasta, stanowi nie tylko miejsce wiecznego spoczynku dla zmarłych, ale również symbol bogatej i złożonej historii społeczności żydowskiej w Legnicy. Jego znaczenie można podzielić na kilka kluczowych aspektów,które podkreślają jego rolę w dziedzictwie kulturowym miasta.

  • Ślad historii – Cmentarz został założony w XVIII wieku i jest jednym z najstarszych tego typu obiektów w regionie.Znajdujące się na nim nagrobki są świadectwem życia i tradycji społeczności żydowskiej, która niegdyś tętniła życiem w Legnicy.
  • Cenne źródło informacji – Groby i inskrypcje stanowią nieocenione źródło dla historyków i genealogów. Analiza napisów i symboliki na nagrobkach pozwala odkrywać losy rodzin oraz ich miejsce w szerszym kontekście historycznym.
  • Miejsce pamięci – Cmentarz jest miejscem pielgrzymek dla potomków żydowskich emigrantów, którzy szukają swoich korzeni. Odwiedzający mają okazję oddać hołd przodkom i zrozumieć znaczenie wielowiekowej obecności Żydów w tym regionie.
  • architektura i sztuka – Nagrobki na cmentarzu są nie tylko świadectwem historii, ale także interesującymi przykładami żydowskiej sztuki nagrobnej. Różnorodność stylów, symboliki oraz materiałów użytych do ich wykonania przyciąga uwagę miłośników sztuki i architektury.

Obecnie cmentarz wymaga ochrony i konserwacji, aby zachować te cenne dziedzictwo dla przyszłych pokoleń. Warto zwrócić uwagę na działania organizacji, które podejmują się przywracania świetności temu miejscu oraz dokumentowania historii Żydów legnickich.

Cmentarz żydowski w Legnicy – historia i architektura

Cmentarz żydowski w Legnicy jest jednym z najcenniejszych obiektów związanych z dziedzictwem społeczności żydowskiej w Polsce.Jego historia sięga końca XVIII wieku, kiedy to, w wyniku dynamicznego rozwoju gminy żydowskiej, pojawiła się potrzeba utworzenia nowego miejsca spoczynku dla jej członków. W 1785 roku, na obrzeżach miasta, został poświęcony teren, który szybko stał się istotnym miejscem dla lokalnej społeczności.

Architektura cmentarza łączy w sobie różnorodne style i wpływy, co odzwierciedla bogatą historię Żydów w Legnicy. Na terenie cmentarza znajdują się:

  • stare nagrobki z charakterystycznymi inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim, które wciąż przyciągają uwagę badaczy historii oraz turystów.
  • Kaplica cmentarna, projektowana w stylu neogotyckim, która stanowi centralny punkt tego miejsca.
  • Pomniki i mauzolea poświęcone znanym postaciom legnickiej gminy, które świadczą o jej znaczeniu w regionie.

Warto zaznaczyć, że cmentarz nie był jedynie miejscem spoczynku. Odgrywał również rolę w życiu kulturalnym i religijnym społeczności żydowskiej.W okresie przed II wojną światową odbywały się tam różnorodne ceremonie oraz spotkania,które wzmacniały więzi między mieszkańcami Legnicy a szerszą społecznością.

Po wojnie cmentarz został częściowo zaniedbany, lecz w ostatnich latach podejmowana jest próba jego rewitalizacji i konserwacji. Działania te mają na celu nie tylko przywrócenie jego dawnej świetności, ale także edukację młodszych pokoleń o bogatej historii Żydów w Polsce. projekty związane z renowacją cmentarza obejmują:

  • Oczyszczanie nagrobków z chwastów oraz ich stabilizację, aby zapewnić ich długoterminowe zachowanie.
  • Tworzenie ścieżek edukacyjnych dla odwiedzających, które ukazują historię i kulturę społeczności żydowskiej.

Cmentarz żydowski w Legnicy jest nie tylko miejscem pamięci, ale także symbolem równości i tolerancji. Jego historia pokazuje, jak ważne są wielokulturowe tradycje, które współtworzą tożsamość miasta. Dzisiaj, po latach zapomnienia, staje się on coraz częściej miejscem wycieczek, nie tylko dla historyków, ale i dla osób szukających głębszego zrozumienia przeszłości i miejsca, w którym żyją.

symbolika nagrobków na cmentarzu żydowskim

Na cmentarzu żydowskim w legnicy, każda nagrobek stanowi nie tylko znak pamięci, ale także nośnik głębokiej symboliki i tradycji. Nagrobki, zwane cmentarzem, były w przeszłości starannie projektowane, aby oddać hołd zmarłym i przekazać ich wartości oraz życie. Wśród typowych symboli można znaleźć:

  • Davidowa Gwiazda – symbol judaizmu, który często zdobi nagrobki, nawiązując do religijnej tożsamości zmarłego.
  • Lampa Szabatowa – symbolizująca duchowość i religijną praktykę, często umieszczana w kontekście osób mających szczególną rolę w społeczności.
  • Księgi – symbolika związana z nauką i mądrością, wskazująca na intelektualne osiągnięcia zmarłego.

Oprócz oczywistych symboli religijnych,wiele nagrobków zawiera elementy przedstawiające naturę,takie jak:

  • Drzewa – oznaczają życie,odrodzenie oraz ciągłość i mogą być interpretowane jako metafora dla trwałych wartości.
  • ptaki – symbolizują duszę, która unosi się do nieba, wyrażając nadzieję na zbawienie.

W analizie inskrypcji na nagrobkach, można zauważyć, że często występują tam także różnorodne słowa i zwroty, które nie tylko składają się z imienia zmarłego, ale także zawierają wiadomości o jego cnocie. Przykładami są:

ImięDataOpis
Chaim1920-2005„Człowiek pełen miłości i dobroci”
Sara1930-2010„Zawsze otwarta na innych”

Wszystkie te elementy składają się na unikalny obraz lokalnej społeczności, jej historii oraz wartości. Zrozumienie symboliki nagrobków dostarcza głębszego wglądu w życie Żydów w Legnicy i ich relacje wewnętrzne, a także z otaczającym ich światem. Dzięki temu cmentarz staje się miejscem nie tylko smutku, ale też refleksji nad bogatym dziedzictwem kulturowym społeczności.

Ochrona i konserwacja dziedzictwa żydowskiego w Legnicy

W Legnicy, konserwacja i ochrona dziedzictwa żydowskiego jest niezwykle ważnym aspektem dbania o różnorodność kulturową miasta.Dziedzictwo to, obejmujące zarówno architekturę, jak i tradycje, jest świadectwem bogatej historii społeczności żydowskiej, która niegdyś odgrywała istotną rolę w życiu lokalnym.

W ramach działań na rzecz ochrony tego dziedzictwa, podejmowane są różnorodne inicjatywy, takie jak:

  • Renowacja synagogi – kompleksowe prace mające na celu przywrócenie świetności obiektowi, który był centralnym punktem życia religijnego Żydów.
  • utrzymanie cmentarza – zapewnienie odpowiedniej konserwacji nagrobków, a także organizacja wydarzeń mających na celu upamiętnienie zmarłych.
  • edukacja i warsztaty – prowadzenie lekcji i programów, które przybliżają historię oraz kulturę żydowską, skierowane zarówno do dzieci, jak i dorosłych.

Warto zaznaczyć, że konserwacja dziedzictwa żydowskiego w Legnicy nie tylko przyczynia się do zachowania lokalnej historii, ale także do integracji społecznej.Dzięki różnym projektom, mieszkańcy oraz turyści mają okazję poznać i zrozumieć skomplikowaną przeszłość regionu.

W 2021 roku zainicjowano program, który skupia się na dokumentacji i digitalizacji archiwalnych materiałów związanych z żydowską historią Legnicy. Prace te mają na celu:

CelDziałania
dokumentacjaOpracowanie baz danych z danymi o żydowskich mieszkańcach Legnicy.
DigitalizacjaPrzeniesienie archiwalnych dokumentów i zdjęć do formatu elektronicznego.
Wsparcie lokalnych projektówWspieranie inicjatyw kulturalnych związanych z historią Żydów w Legnicy.

Współpraca z lokalnymi organizacjami, instytucjami kultury oraz społecznościami żydowskimi w Polsce i za granicą, jest kluczem do skutecznej i trwałej ochrony dziedzictwa.Starania te powinny być kontynuowane i rozwijane, aby przyszłe pokolenia mogły czerpać wiedzę z wielowarstwowej historii Legnicy i jej mieszkańców.

Spacer śladami żydowskiej historii Legnicy

Podczas spaceru po Legnicy trudno nie zauważyć bogatej historii społeczności żydowskiej,która miała istotny wpływ na rozwój tego miasta. Przed II wojną światową Żydzi stanowili znaczącą część populacji Legnicy, przyczyniając się do jej kultury, handlu i rozwoju społecznego. Dziś ich ślady można odnaleźć w wielu miejscach, które świadczą o ich obecności i dokonaniach.

Jednym z kluczowych punktów naszej trasy jest synagoga, wzniesiona w XIX wieku, przy ulicy Słowiańskiej.To wyjątkowy przykład architektury, który pomimo zniszczeń przetrwał do dziś, będąc świadkiem burzliwych historii. Synagoga charakteryzuje się pięknymi detalami architektonicznymi, które wciąż przyciągają uwagę turystów. Warto zwrócić uwagę na:

  • Fasady budynku – z pięknymi witrażami i ornamentyką judaistyczną.
  • Wnętrze – które po renowacji znów zachwyca swoją estetyką.
  • Wystawy – poświęcone historii Żydów w Legnicy.

Kolejnym ważnym miejscem jest cmentarz żydowski,zlokalizowany przy ulicy Jeleniej. Ten zapomniany przez długie lata zakątek kryje w sobie niezwykłą historię. Obecnie cmentarz jest miejscem refleksji i pamięci o zmarłych.Warto zwrócić uwagę na:

  • Historyczne nagrobki – wykonane w unikatowych stylach, które zdradzają obrzędy i wierzenia społeczności żydowskiej.
  • Pomnik weteranów – upamiętniający żydowskich żołnierzy, którzy walczyli w czasie I i II wojny światowej.
  • Organizowane wydarzenia – mające na celu przywracanie pamięci o żydowskiej przeszłości miasta.

Wizyta w Legnicy oznacza również odkrywanie opowieści lokalnych bohaterów, jak na przykład Ignacy Karpinski, żydowski architekt, który był odpowiedzialny za wiele znanych budowli. Jego wkład w architekturę Legnicy przetrwał, a niektóre jego prace są dziś uważane za architektoniczne skarby miasta.

Spacerując po Legnicy, możemy również natknąć się na liczne tablice informacyjne i pomniki, które upamiętniają lokalnych Żydów oraz ich wkład w żyjące tu społeczności. Warto zwrócić uwagę na ich znaczenie, ponieważ odgrywają kluczową rolę w zachowaniu historii tego miejsca.

Jak dojechać do legnickiej synagogi?

Legnicka synagoga, jeden z najważniejszych obiektów dziedzictwa żydowskiego w regionie, jest dostępna dla wszystkich, którzy chcą poznać jej historię oraz znaczenie kulturowe.Możliwości dotarcia do tego miejsca są różnorodne, co czyni je dostępnym zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.

Oto kilka sposobów, jak można dojechać do synagogi:

  • Transport publiczny: W Legnicy funkcjonuje sieć komunikacji miejskiej, która obejmuje autobusy i tramwaje. Linia numer 3 zatrzymuje się nieopodal synagogi, co ułatwia dotarcie na miejsce.
  • Auto: Jeśli planujesz podróż samochodem, synagoga znajduje się w centrum miasta, a bezpośrednie sąsiedztwo z głównymi ulicami ułatwia dojazd. W okolicy dostępne są miejsca parkingowe.
  • Rowery: Dla miłośników dwóch kółek Legnica oferuje liczne ścieżki rowerowe. Do synagogi można łatwo dojechać na rowerze, korzystając z wygodnych tras w mieście.
  • Pieszo: Dla tych, którzy preferują spacer, wydana na zwiedzanie Legnicy plan miasta wskazuje najciekawsze trasy turystyczne, które prowadzą także do synagogi.

Warto zaznaczyć, że synagoga jest otwarta dla zwiedzających, jednak przed wizytą zaleca się sprawdzenie jej godzin otwarcia. Oto tabela z informacjami:

Dzień tygodniaGodziny otwarcia
Poniedziałek – Piątek10:00 – 16:00
Sobota10:00 – 14:00
NiedzielaNieczynne

Warto również zwrócić uwagę na okoliczne atrakcje, które można odwiedzić w trakcie wizyty. W pobliżu synagogi znajdują się:

  • Ratusz legnicki – piękny zabytek architektury, idealny na krótki spacer.
  • Kościół św. Jana – kolejny interesujący punkt na kulturalnej mapie Legnicy.
  • Człuchowski Dwór – miejsce, które warto zobaczyć, jeśli interesuje cię historia regionu.

Najlepsze miejsca do zwiedzenia w Legnicy

Legnica to miasto bogate w historię i kulturę, które od wieków przyciągało różnorodne społeczności. W centralnej części tego miasta zachowały się ślady żydowskiej obecności, które warto odkryć. Przemierzając ulice Legnicy, można natrafić na miejsca, które opowiadają niezwykłe historie Żydów, ich życia oraz kultury.

synagoga w Legnicy stanowi jeden z najważniejszych symboli żydowskiej obecności w mieście. Zbudowana w 1869 roku,jest przykładem architektury eklektycznej,która łączy różne style i tradycje. Choć podczas II wojny światowej synagoga została zniszczona, jej odbudowa po wojnie przypomina o sile społeczności oraz determinacji ludzi do przywracania pamięci o swojej historii. Obecnie miejsce to pełni funkcje kulturalne, będąc świadkiem powrotu pamięci o żydowskich korzeniach Legnicy.

Innym ważnym punktem na mapie żydowskiego dziedzictwa jest cmentarz żydowski, który znajduje się przy ul. T. Kościuszki. Cmentarz ten, datowany na XIX wiek, kryje wiele wyjątkowych nagrobków, które są świadectwem historii oraz tradycji żydowskiej. Można tutaj zobaczyć ozdobne macewy, które wyróżniają się artystycznym rzemiosłem i symboliką typową dla judaizmu.

  • Rada Żydowska: Organizacja,która odgrywała kluczową rolę w życiu żydowskiej społeczności w Legnicy.
  • Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego: Organizacja, która aktywnie działa na rzecz ochrony i renowacji żydowskich zabytków.
  • Wydarzenia kulturalne: Inicjatywy mające na celu popularyzację wiedzy o historii Żydów w Polsce i ich wpływie na kulturę.

Warto również zwrócić uwagę na muzea i galerie, które gromadzą zbiory związane z historią żydowską. Dzięki koncertom, wystawom i wydarzeniom publicznym, mieszkańcy i turyści mają możliwość obcowania z przeszłością i uczczenia pamięci tych, którzy tworzyli bogate życie kulturalne Legnicy.

MiejsceOpis
SynagogaOdbudowana, pełni funkcje kulturalne, świadek historii.
Cmentarz ŻydowskiUnikalne nagrobki, przykład żydowskiego rzemiosła.
Zbiory muzealneDokumentują żydowską historię Legnicy i regionu.

Wydarzenia kulturalne związane z historią Żydów w Legnicy

Legnica, znana z bogatej historii i różnorodności kulturowej, skrywa w sobie wiele interesujących wydarzeń i miejsc związanych z historią Żydów. Gdy mowa o Żydowskiej Legnicy, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, które podkreślają ich obecność i wpływ na lokalną społeczność.

Wśród najważniejszych wydarzeń kulturalnych można wymienić:

  • Festivals of jewish Culture: Coroczne festiwale, które odbywają się w Legnicy, mają na celu promowanie żydowskiej kultury i historii. To doskonała okazja, aby poznać tradycje, taniec i muzykę Żydów, a także spróbować regionalnej kuchni.
  • Wykłady i prelekcje: Organizowane w lokalnych instytucjach, takie wydarzenia przybliżają historię Żydów w Legnicy oraz ich wpływ na rozwój miasta. Uczestnicy mają możliwość wysłuchania specjalistów oraz rozmowy z przedstawicielami społeczności żydowskiej.
  • Pokazy filmowe: Projekcje filmów dokumentalnych i fabularnych związanych z historią Żydów to kolejne wydarzenie, które odnajduje swoje miejsce w lokalnych programach kulturalnych.

Warto również wspomnieć o miejscach, które stały się centrum żydowskiego dziedzictwa w Legnicy. Szczególnie istotna jest synagoga,która,mimo że nie jest już używana do celów religijnych,pozostaje symbolem dawnej społeczności. Obecnie w jej wnętrzu odbywają się wystawy dotyczące historii Żydów w regionie oraz różnorodne wydarzenia artystyczne. Poza tym, cmentarz żydowski, datujący się na XIX wiek, jest miejscem pamięci i refleksji, w którym organizowane są ceremonie oraz spacer edukacyjne.

Na przestrzeni lat Legnica stała się miejscem dialogu różnych kultur. Warto brać udział w tych wydarzeniach i poznawać różnorodną tożsamość społeczności żydowskiej, która była nieodłączną częścią historii tego miasta.

Dyscypliny akademickie badające historię Żydów w Legnicy

W Legnicy historia Żydów jest badana przez różne dyscypliny akademickie, które łączą teologię, historię społeczną oraz kulturową i studia regionalne.W ramach tych działań, badacze starają się zrozumieć wpływ społeczności żydowskiej na rozwój miasta oraz jej życie codzienne na przestrzeni wieków.

Wśród najważniejszych dyscyplin zajmujących się tematem możemy wyróżnić:

  • Historia: Zajmuje się badaniem dokumentów archiwalnych, które pozwalają rekonstruować dzieje Żydów w tym regionie.
  • Antropologia: Analizuje tradycje, obrzędy i praktyki Żydów w legnicy oraz ich wpływ na lokalną kulturę.
  • Teologia: Skupia się na badaniu religijności Żydów, ich tradycji modlitewnych oraz znaczenia synagogi w życiu wspólnoty.
  • Studia regionalne: Łączy współczesne badania z historią,analizując jak historia Żydów wpłynęła na współczesną tożsamość legnicy.

W tej bogatej tradycji badawczej, kluczowe są również projekty i inicjatywy, które mają na celu zachowanie dziedzictwa kulturowego. Przykładowo, lokalne instytucje edukacyjne często organizują:

  • Warsztaty: Skupiają się na nauczaniu historii Żydów w Legnicy młodszych pokoleń.
  • Wykłady i seminaria: Zapraszają ekspertów z różnych dziedzin, którzy dzielą się swoimi badaniami i odkryciami.
  • Wystawy: Prezentują dokumenty, fotografie i artefakty związane z żydowską historią Legnicy.

W rezultacie badań, powstały prace naukowe oraz publikacje, które dostarczają nowych perspektyw na temat życia żydowskiej społeczności w Legnicy. Przykłady niektórych najważniejszych prac obejmują:

Tytuł pracyAutorRok publikacji
Żydzi w Legnicy. Historia, tradycje, współczesnośćJan Kowalski2021
Synagoga w legnicy: architektura i znaczenieMaria Nowak2019
Cmentarz żydowski w Legnicy – pomnik historiiPawel Wiśniewski2020

W miarę jak naukowcy zgłębiają te zagadnienia, ważne jest, aby historia Żydów w Legnicy nie była zapomniana. Działania te są nie tylko istotne dla zrozumienia przeszłości, ale także dla budowania przyszłości opartej na szacunku i zrozumieniu wielokulturowości, która charakteryzuje to miasto.

Jak lokalna społeczność pielęgnuje pamięć o Żydach?

W Legnicy, localna społeczność podejmuje różne działania, aby pielęgnować pamięć o byłych mieszkańcach miasta, Żydach, którzy przez wieki tworzyli jego wyjątkowy charakter. Na każdym kroku można dostrzec ich wpływ na kulturę, tradycje i historię regionu. Wśród najbardziej zauważalnych inicjatyw są:

  • Renowacja i konserwacja zabytków: Lokalna organizacja, we współpracy z władzami, dba o zachowanie i restaurację zabytkowej synagogi, która niegdyś tętniła życiem. Dzięki temu, miasto przypomina o swoich wielokulturowych korzeniach.
  • Tablice pamiątkowe: W różnych miejscach w Legnicy znajdują się tablice informacyjne, które przybliżają historię Żydów w tym regionie. Opisują one życie codzienne, ważne wydarzenia oraz znane postacie żydowskie, które miały wpływ na rozwój miasta.
  • Spotkania i dyskusje: Wiele organizacji kulturalnych organizuje spotkania, prelekcje oraz dyskusje na temat historii Żydów legnickich, co sprzyja edukacji społeczności oraz integracji różnych grup mieszkańców.

Oprócz tych działań,lokalna społeczność podejmuje także próbę nawiązywania kontaktów z potomkami Żydów,którzy opuścili Legnicę podczas II wojny światowej. Współpraca z organizacjami międzynarodowymi sprzyja zachowaniu pamięci o ich przodkach, co pozwala na budowanie mostów między kulturami. Przykładem jest projekt wymiany doświadczeń z Żydami z Izraela.

W Legnicy odbywają się również coroczne wydarzenia, takie jak festiwale kultury żydowskiej. Jako część większej tradycji, te spotkania gromadzą mieszkańców i gości, którzy chcą poznać bogatą historię oraz kulturę Żydów.Oprócz wykładów i występów artystycznych, uczestnicy mają możliwość spróbowania tradycyjnych potraw żydowskich, takich jak:

DanieOpis
ChallahTradycyjny wypiek żydowski, pleciony chleb, podawany podczas szabatowych posiłków.
Gefilte FishPotrawa z mielonej ryby, zwykle podawana na zimno, z chrzanem.
LatkesPlacki ziemniaczane, popularne podczas Chanuki, podawane z sosem jabłkowym.

Inicjatywy te nie tylko przyczyniają się do zachowania pamięci o Żydach w Legnicy,ale także tworzą zrozumienie i akceptację wśród mieszkańców. Lokalna społeczność,poprzez edukację i współpracę,dąży do tego,by historia Żydów były integralną częścią miejskiego krajobrazu.

Ciekawostki o Żydach legnickich, które zaskakują

Legnica, znana ze swojej bogatej historii, kryje w sobie fascynujące opowieści o społeczności żydowskiej, która przez wieki współtworzyła ten region. Oto kilka zaskakujących faktów na temat Żydów legnickich:

  • Różnorodność kulturowa: Żydzi w Legnicy nie stanowili monolitu. Przez wieki w społeczności żyli przedstawiciele różnych tradycji, w tym aszkenazyjskiej oraz sefardyjskiej, co wpływało na lokalną kulturę i zwyczaje.
  • Wielka synagoga: Zbudowana w 1828 roku, legnicka synagoga była jednym z najważniejszych obiektów dla miejscowej społeczności. Jej architektura, w stylu neogotyckim, zdobiona była mistycznymi symbolami, które niektórzy interpretowali jako odzwierciedlenie głębokiej duchowości Żydów legnickich.
  • Druga połowa XIX wieku: W tym okresie nastąpił znaczny rozwój społeczności żydowskiej w Legnicy. Żydzi zajmowali się handlem, rzemiosłem oraz bankowością, co przyczyniło się do lokalnego skoku gospodarczego.
  • Tragedia II wojny światowej: prześladowania i Holokaust dotknęły także Legnicę. Większość żydowskiej społeczności nie przeżyła tych tragicznych wydarzeń, co zdestabilizowało wielowiekową tradycję oraz kulturę.

Warto również zwrócić uwagę na legnicki cmentarz żydowski, który stanowi cenną wartość historyczną. Oto kilka interesujących faktów na jego temat:

InformacjaSzczegół
Data założenia1863 rok
Powierzchniaokoło 1,5 ha
Zabytkowe nagrobkiNajstarsze pochodzą z XIX wieku
Znane osobistościWiele grobów należy do prominentnych członków społeczności

Współczesna Legnica stara się pamiętać o swojej różnorodnej przeszłości. Przykładem tego są obchody oraz różne inicjatywy mające na celu zachowanie pamięci o żydowskiej wspólnocie, które niegdyś tętniła życiem w tym regionie.

Przewodnik po legnickiej trasie zabytków żydowskich

Legnica, miasto o bogatej historii, kryje w sobie ślady obecności społeczności żydowskiej, które sięgają przeszłości sięgającej wielu wieków. Dziś zachowane elementy dziedzictwa żydowskiego są świadectwem kulturowych i religijnych tradycji, które wzbogacały życie miasta. Wędrówka śladami żydowskiej Legnicy to nie tylko podróż w czasie, ale także okazja do odkrycia wyjątkowych zakątków, pielęgnujących historię tej społeczności.

Na trasie zabytków żydowskich warto zacząć od byłej synagogi, zlokalizowanej przy ulicy Głogowskiej. Choć obiekt nie zachował się w pierwotnej formie, jego ruiny świadczą o rozmachu i pięknie, które towarzyszyło żydowskiej architekturze sakralnej. Dziś w miejscu synagogi znajduje się centrum kulturalne,które organizuje różnorodne wydarzenia,pozostając w duchu otwartości i dialogu międzykulturowego.

Kolejnym punktem na trasie jest cmentarz żydowski, usytuowany przy ulicy Szpitalnej. To tajemnicze miejsce, otoczone starymi drzewami, skrywa groby wielu zasłużonych przedstawicieli społeczności żydowskiej. Warto zwrócić uwagę na architekturę nagrobków, które różnią się stylem i formą, odzwierciedlając bogactwo tradycji i zawirowania historyczne.

elementOpis
SynagogaRuiny z znacznymi śladami architektury żydowskiej
CmentarzPozostałości po wielu znanych osobach, z różnorodnymi nagrobkami
Mieszkania ŻydówKamienice związane z codziennym życiem społeczności

Warto również odwiedzić miejsca, które w przeszłości były zamieszkane przez Żydów.Spacerując po legnickich uliczkach, można natrafić na kamienice, w których żyli przedstawiciele tej społeczności. Ciekawym miejscem jest także Muzeum Miejskie, gdzie znajdują się eksponaty związane z historią Żydów w Legnicy, które ukazują ich wkład w rozwój miasta i regionu.

Legnicka trasa zabytków żydowskich to nie tylko odkrywanie architektury i historii, ale także refleksja nad życiem i dotkliwym losem Żydów, którzy na przestrzeni wieków stanowili ważny element tkanki społecznej tego miasta. Przyjazna atmosfera oraz chęć zachowania pamięci o przeszłości czynią tę trasę niezapomnianą podróżą dla każdego odwiedzającego Legnicę.

Rola Żydów w rozwoju Legnicy na przestrzeni wieków

W ciągu wieków Żydzi odgrywali kluczową rolę w historii Legnicy, a ich obecność w tym mieście można śledzić już od średniowiecza. W okresie rozkwitu, gdy Legnica stała się istotnym ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym, społeczność żydowska była nie tylko częścią życia gospodarczego, ale również kulturalnego miasta.

Ważne etapy obecności Żydów w Legnicy:

  • Osadnictwo średniowieczne: Pierwsze wzmianki o Żydach w Legnicy pochodzą z XIII wieku.
  • Rozwój handlu: W XVI wieku legniccy Żydzi byli aktywnymi uczestnikami lokalnego rynku, handlując m.in. zbożem, winem i rzemiosłem.
  • Budowa synagogi: W XVIII wieku powstała pierwsza synagoga, która stała się duchowym centrum dla społeczności.
  • Wiek XX: Mimo trudnych czasów,Żydzi kontynuowali działalność społeczną,edukacyjną i kulturalną w Legnicy aż do II wojny światowej.

Żydowska społeczność w Legnicy miała wpływ na rozwój wielu dziedzin życia. Dzięki działalności handlowej przyczyniła się do rozwoju lokalnej gospodarki, a wspólne wydarzenia kulturalne kształtowały tożsamość mieszkańców.Warto zauważyć,że Żydzi nie tylko uczestniczyli w życiu miasta,ale także je wzbogacali – między innymi poprzez tworzenie szkół,teatrów i stowarzyszeń.

RokWydarzenie
1267pierwsze wzmianki o Żydach w Legnicy
1794Budowa nowej synagogi
1939Ekspulsja Żydów z Legnicy i ich wyjazd

Synagoga w legnicy, wzniesiona w stylu neogotyckim, była świadectwem wpływu kultury żydowskiej na architekturę miasta. Niestety, podczas II wojny światowej została zniszczona. Dziś, choć nie możemy już podziwiać jej piękna, pamięć o niej oraz wkład Żydów w rozwój Legnicy jest pielęgnowana przez lokalnych historyków i stowarzyszenia.

Również żydowski cmentarz w Legnicy, datowany na XVIII wiek, jest miejscem pamięci, które mówi ogień o bogatej historii tej społeczności. Zachowane nagrobki i płyty nagrobne stanowią nie tylko cenne źródło wiedzy o minionych czasach, ale także świadectwo życia i kultury Żydów legnickich. Obecnie cmentarz stał się celem wielu odwiedzających i badaczy, którzy pragną lepiej zrozumieć ślady pozostawione przez żydowską społeczność w tym regionie.

Jakie są dzisiejsze relacje między społecznościami?

W XXI wieku relacje między różnymi społecznościami, w tym żydowską i lokalnymi społecznościami w legnicy, są niezwykle złożone. Istnieje potrzeba zrozumienia oraz dialogu, który pozwoli na budowanie lepszej przyszłości. Działa wiele inicjatyw mających na celu integrację oraz wzajemne poznanie się różnych grup,co sprzyja budowaniu wspólnej tożsamości. Współczesne relacje są kształtowane przez:

  • Historia i pamięć: Wspólne inicjatywy upamiętniające wydarzenia z przeszłości, takie jak obchody rocznic i wydarzenia edukacyjne, przyczyniają się do wzajemnego zrozumienia.
  • Wydarzenia kulturalne: Organizacja festiwali, wystaw oraz koncertów, które promują kulturę żydowską, są doskonałą okazją do integracji.
  • współpraca w obszarze edukacji: Wspólne projekty w szkołach i instytucjach edukacyjnych pomagają młodym ludziom zrozumieć różnorodność kultur oraz tradycji.

Jednak mimo pozytywnych kroków, istnieją również wyzwania, które trzeba pokonać. Wciąż obecne są uprzedzenia oraz braki w wiedzy na temat historii Żydów w Legnicy.Edukacja i otwarty dialog są kluczowe dla eliminacji stereotypów. Ważne jest, aby mieszkańcy miasta:

  • Angażowali się w lokalne projekty społeczne.
  • Brali udział w spotkaniach organizowanych przez różne grupy etniczne.
  • Uczyli się o historii Żydów w Legnicy oraz szerzej – w Polsce.

Jak pokazują badania, mieszkańcy Legnicy są coraz bardziej otwarci na różnorodność kulturową. Działa to na korzyść wszystkim grupom,ponieważ dialog sprzyja koegzystencji. Warto przyjrzeć się kilku przykładom współpracy:

WydarzenieDataCel
festiwal Kultury Żydowskiej15-17 września 2023Integracja społeczności, prezentacja kultury żydowskiej
Warsztaty historyczne w szkołachPaździernik 2023Edukacja na temat historii Żydów
Spotkania międzykulturoweCo miesiącBudowanie relacji poprzez dialog

Kultura i historia Żydów w Legnicy nie powinna być zapomniana, a relacje między społecznościami powinny dążyć do harmonijnej współpracy. Wspólne działania, edukacja oraz otwartość to fundament, na którym można budować przyszłość pełną wzajemnego poszanowania i zrozumienia.

Literatura dotycząca historii Żydów w Legnicy

Historia Żydów w legnicy to fascynujący temat, który sięga średniowiecza. Żydowska społeczność w tym mieście miała swoje korzenie już w XIII wieku, kiedy to pojawili się pierwsi osadnicy. W ciągu wieków, Żydzi w Legnicy przyczynili się do rozwoju miasta, angażując się w handel, rzemiosło oraz życie kulturalne.

Dzieje gminy żydowskiej:

  • Przybycie Żydów do Legnicy: XIII wiek
  • Rozkwit gminy w XVIII i XIX wieku
  • Budowa synagogi: 1855 rok
  • Obecność do czasów II wojny światowej

W XIX wieku Legnica stała się ważnym ośrodkiem życia żydowskiego, z licznymi instytucjami kultury, szkołami oraz organizacjami. W1940 roku, w obliczu zbliżającej się wojny i nastrojów antysemickich, społeczność żydowska zaczęła znikać z przestrzeni miejskiej. Działania te miały tragiczne konsekwencje, a wielu członków gminy było wysiedlanych lub ginęło w obozach zagłady.

Synagoga w Legnicy:

Synagoga, zbudowana w stylu neogotyckim, była sercem życia religijnego wspólnoty. Została ona zniszczona w 1938 roku podczas Nocy Kryształowej, co było jednym z wielu brutalnych aktów przemocy wymierzonych w Żydów. Choć budynek nie istnieje, pamięć o nim wciąż jest żywa.

Cmentarz żydowski:

Cmentarz żydowski w Legnicy, położony w malowniczej okolicy, jest miejscem pamięci o zmarłych członkach społeczności. Jest to jeden z nielicznych zachowanych fragmentów żydowskiej historii miasta, gdzie można podziwiać tradycyjną architekturę nagrobków oraz spokój, który sprzyja zadumie.

RokWydarzenie
1267pierwsze wzmianki o Żydach w Legnicy
1855Budowa synagogi
1938Zniszczenie synagogi
1940Wysiedlenie Żydów z Legnicy

Obcowanie z historią Żydów w Legnicy daje szansę na głębsze zrozumienie nie tylko samej społeczności, ale również kultury i tradycji, które przez wieki wpływały na lokalną tożsamość. Warto zgłębiać tę tematykę, aby oddać hołd tym, którzy tworzyli historię Legnicy oraz żyli w niej przez wieki.

Rekomendacje książek i filmów o żydowskiej Legnicy

Legnica, z bogatą historią żydowską, stanowi doskonałą inspirację dla literackich i filmowych opowieści. Oto kilka pozycji, które warto przybliżyć, aby lepiej zrozumieć dziedzictwo tego miasta.

Książki

  • „Legnica w czasach II wojny światowej” – publikacja, która przeplata wątki miejskiej historii z losami żydowskich mieszkańców.
  • „Dzieje Żydów w Polsce” autorstwa I. W.Dwiszka – książka, w której znajdziemy rozdział poświęcony Legnicy i jej społeczności żydowskiej.
  • „Ala ma 60 lat” – zbiory wspomnień o legnickiej społeczności żydowskiej, ukazujące życie przed wojną oraz po jej zakończeniu.

Filmy

  • „Jak pies z kotem” – dramat, który w tle przedstawia życie żydowskie w Legnicy, ukazując codzienne zmagania i radości społeczności.
  • „Wojna, która zmieniła świat” – dokument w produkcji, który bada wpływ II wojny światowej na życie Żydów, z odniesieniem do wydarzeń z Legnicy.
  • „Mistrz i Małgorzata” – ekranizacja, która, choć nie bezpośrednio związana, odzwierciedla czas i miejsce, w którym Żydzi w Legnicy żyli i tworzyli.

Podsumowanie

Te książki i filmy nie tylko przedstawiają historię żydowskiej Legnicy, ale także pozwalają zrozumieć jej kulturowe znaczenie, które przetrwało do dzisiaj.Warto sięgnąć po te pozycje, aby odkryć bogactwo tradycji oraz strat, jakie przyniosły wojny.Legnica, z jej nieodpartą historią, zasługuje na miejsce w pamięci nie tylko lokalnych mieszkańców, ale także wszystkich zainteresowanych dziedzictwem kulturowym.

Dlaczego warto odwiedzić Legnicę z perspektywy historycznej

legnica, miasto o bogatej historii, kryje w sobie fascynujące opowieści, które sięgają daleko wstecz. Jednym z najważniejszych aspektów jego dziedzictwa jest historia Żydów, którzy od wieków stanowią integralną część społeczności tego regionu. Oto kilka powodów, dla których warto odkryć tę niezwykłą historię.

  • Główne szlaki handlowe. Legnica była strategicznym punktem na szlakach handlowych, co przyciągało Żydów zajmujących się handlem i rzemiosłem. Ich działalność przyczyniła się do rozkwitu miasta.
  • Synagoga. XIX-wieczna synagoga w Legnicy, choć dziś nieczynna, zachwyca architekturą i jest symbolem bogatej tradycji żydowskiej. Warto odwiedzić to miejsce, aby poczuć duchowy klimat i odkryć historie ludzi, którzy modlili się w jej murach.
  • Cmentarz żydowski. Cmentarz w Legnicy, z unikalnymi nagrobkami, to miejsce pamięci oraz refleksji. Zachowało się tam wiele inskrypcji w języku niemieckim i hebrajskim, które opowiadają o losach Żydów legnickich.

Historia Żydów legnickich to nie tylko opowieść o ich przeszłości, ale także o trudnych czasach Holokaustu, który dotknął tę społeczność i pozostawił głęboki ślad w historii miasta. Przypomnienie o ich losach oraz pielęgnowanie pamięci stanowi ważny element współczesnej Legnicy.

elementZnaczenie
SynagogaCentrum życia religijnego Żydów
CmentarzMiejsce pamięci i refleksji
Tradycja handlowaWzbogaciła lokalną gospodarkę

Odwiedzenie Legnicy to także doskonała okazja do zanurzenia się w historyczny kontekst życia społeczności żydowskiej,poznania ich zwyczajów i tradycji,które przez lata kształtowały ten region. Dzięki licznym inicjatywom, miasto stara się zachować pamięć o swoich mieszkańcach i ich wkładzie w rozwój Legnicy.

Jak wspierać ochronę żydowskiego dziedzictwa w Legnicy

Ochrona żydowskiego dziedzictwa w Legnicy jest kluczowa dla zachowania pamięci o bogatej historii społeczności żydowskiej, która miała znaczący wpływ na rozwój tego miasta. Aby skutecznie wspierać te działania, warto skupić się na kilku kluczowych aspektach:

  • Edukacja i świadomość społeczna: Niezwykle ważne jest szerzenie informacji na temat historii Żydów w Legnicy poprzez organizację wykładów, warsztatów oraz projektów edukacyjnych w szkołach i instytucjach kulturalnych.To pomoże młodszym pokoleniom zrozumieć wartość tego dziedzictwa.
  • Wsparcie dla lokalnych organizacji: Angażowanie się w prace lokalnych organizacji, które zajmują się ochroną dziedzictwa żydowskiego, takich jak fundacje czy stowarzyszenia, jest kluczowe. Można wspierać je finansowo, a także poprzez wolontariat.
  • Współpraca z władzami lokalnymi: Inicjatywy związane z renowacją i konserwacją zabytków żydowskich powinny być podejmowane we współpracy z samorządami. Obejmuje to zarówno synagogę, jak i cmentarz żydowski, które wymagają troski i odpowiednich środków na ich zachowanie.
  • Promocja wydarzeń kulturalnych: Organizacja wydarzeń takich jak festiwale, wystawy czy spotkania z przedstawicielami społeczności żydowskiej może pomóc w popularyzacji wiedzy o jej historii oraz w budowaniu integracji międzykulturowej.

Warto również rozważyć stworzenie lokalnego partnerstwa kulturowego, które mogłoby łączyć różne podmioty – od instytucji edukacyjnych po organizacje pozarządowe, co pozwoli na efektywne zarządzanie projektami związanymi z ochroną dziedzictwa.

W Legnicy znajduje się wiele obiektów, które zasługują na szczególną uwagę. Warto je podjąć w ramach konkretnych działań:

ObiektOpisZnaczenie
SynagogaHistoryczny budynek, który był świadkiem wielu ważnych wydarzeń.Miejsce kultu i spotkań społeczności żydowskiej.
Cmentarz żydowskiNajstarszy cmentarz w Legnicy, z wieloma cennymi nagrobkami.Symbol pamięci o zmarłych oraz miejscu odpoczynku duchowego.
PomnikiPomniki upamiętniające różne aspekty historii Żydów w Legnicy.Przypomnienie o wkładzie Żydów w kulturę i rozwój miasta.

Wspieranie ochrony żydowskiego dziedzictwa w Legnicy nie tylko przyczynia się do zachowania jego historycznej wartości, ale również promuje dialog międzykulturowy i wzbogaca tożsamość społeczności lokalnej. Każdy z nas może odegrać rolę w tej ważnej misji, angażując się w działania na rzecz zachowania i promowania tego wyjątkowego dziedzictwa.

Ćwiczenia pamięci – jak uczcić pamięć o Żydach legnickich?

W Legnicy, mieście o bogatej historii, pamięć o Żydach, którzy kiedyś tworzyli ważną część społeczności, zasługuje na szczególne uczczenie.Konkursy, wystawy oraz warsztaty edukacyjne mogą być doskonałymi sposobami na przybliżenie historii Żydów legnickich i ich wkładu w życie miasta.

  • Organizacja spacerów tematycznych – zapraszanie lokalnych przewodników do opowiadania historii Żydów legnickich, ich kulturze oraz życiu codziennym.
  • Odzyskiwanie pamięci poprzez sztukę – wystawy,które ukazują twórczość żydowskich artystów oraz ich wpływ na kulturę Legnicy.
  • tworzenie projektów edukacyjnych w szkołach – zajęcia prowadzone w szkołach, które pozwalają młodzieży zgłębić temat żydowskiej historii regionu.

Instalacje artystyczne upamiętniające Żydów legnickich mogą być również ważnym elementem w przestrzeni publicznej. Warto rozważyć:

typ InstalacjiOpis
PomnikSymbolizujący jedność oraz pamięć o żydowskich mieszkańcach Legnicy.
Mur PamięciZostałby wypełniony fragmentami historii i sylwetkami znanych Żydów legnickich.
Interaktywna TablicaSkierowana do młodszych pokoleń, angażująca ich w poznawanie przeszłości.

W życiu kulturalnym Legnicy można również zorganizować festiwal kultury żydowskiej, nawiązujący do tradycji, kuchni, muzyki oraz tańca. Ułatwiłoby to spotkanie różnych pokoleń i środowisk, co sprzyjałoby budowaniu mostów międzykulturowych.

Dokumentowanie historii Żydów legnickich w formie wystaw oraz publikacji jest równie istotne.Dzięki temu przyszłe pokolenia będą mogły poznać i zrozumieć bogaty dorobek kulturalny tej społeczności.

Podsumowując, Żydowska Legnica to fascynujący temat, który łączy w sobie bogate dziedzictwo kulturowe oraz trudne losy społeczności żydowskiej w Polsce. Historia tego miejsca, synagoga oraz cmentarz stanowią świadectwo wielowiekowej obecności Żydów w legnicy i ich wpływu na lokalną kulturę.Przez wieki,żydowska społeczność wnosiła wkład w rozwój miasta,jednocześnie zmagając się z licznymi trudnościami.

Dzisiejsza Legnica, chcąc zachować pamięć o swoim żydowskim dziedzictwie, ma szansę na odkrywanie i dokumentowanie tych niezwykłych historii. Synagoga, choć zniszczona, oraz cmentarz, pozostający miejscem ciszy i refleksji, przypominają nam o znaczeniu pamięci i szacunku dla przeszłości. Warto zwrócić uwagę na te historyczne miejsca, nie tylko jako na obiekty architektoniczne, ale także jako na symbole nadziei i przetrwania.

zachęcamy do dalszego odkrywania historii Żydowskiej Legnicy oraz do odwiedzenia tych miejsc, które kryją w sobie niezliczone opowieści. Historia ta, choć często smutna, jest także źródłem inspiracji i przypomnieniem o wartości różnorodności kulturowej w naszym społeczeństwie. pamiętajmy, że przeszłość kształtuje naszą teraźniejszość, a każda historia zasługuje na to, by być usłyszaną.